image Γιατί η διάκριση Δεξιά – Αριστερά τίθεται με νέα σφοδρότητα -στο Πρώτο Πρόγραμμα image Σημασία έχει τι εθνική αυτοπεποίθηση διαθέτουμε… -στο Real FM

Επτά απλές ιδέες για την εξωτερική πολιτική – Ένα Βλέμμα, στο ΕΘΝΟΣ

Εν πτήσει προς τη Συρία, το 1941, ο στρατηγός, Ντε Γκωλ έγραφε στο ημερολόγιό του: «Vers l’Orient compliqué, je volais avec des idées simples» ― «Πετώ προς την περίπλοκη Μέση Ανατολή, έχοντας κατά νου μερικές απλές ιδέες». Ποια είναι τα δικά μας περίπλοκα προβλήματα στο σύνθετο μωσαϊκό της Ανατολικής Μεσογείου και της Βαλκανικής, και ποιες είναι οι σταθερές μας επιδιώξεις; Αυτές είναι οι κατά Ντε Γκωλ απλές ιδέες για την επίλυση των περίπλοκων προβλημάτων μας. Ας δούμε αυτές τις απλές ιδέες ― απλές, αλλά όχι εύκολες, απλές αλλά θεμελιώδεις.

1. Διατήρηση και μέγιστη δυνατή αύξηση της γεωπολιτικής επιρροής της χώρας μας.

2. Καλύτερη δυνατή λύση του Κυπριακού, σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία.

3. Ανάσχεση εξάπλωσης (containment) της Τουρκίας, ανακοπή της αυξανόμενης επιρροής της, τουλάχιστον προς Δυσμάς, δηλαδή στα Βαλκάνια και το Αιγαίο. Είναι το μέτωπο στο οποίο συγκεντρώνουμε τις δυνάμεις μας.

4. Καλλιέργεια συμμαχιών και εμβάθυνσή τους, αφενός, με την Ευρωπαϊκή Ενωση (έστω και κλυδωνιζόμενη), αφετέρου, διμερώς με νοτιοευρωπαϊκές χώρες, με τις οποίες έχουμε κοινά προβλήματα: μεταναστευτικό, σχέσεις με Μαγκρέμπ και Μασρέκ.

5. Εξάπλωση επιρροής στα Βαλκάνια. Είμαστε -ακόμη- η ισχυρότερη χώρα στρατιωτικά και οικονομικά, με όρους ΑΕΠ και κατά κεφαλήν εισοδήματος. Χρειάζεται να κλείνουμε ευνοϊκά τα μέτωπά μας προς Αλβανία και Βόρειο Μακεδονία. Με τη Β. Μακεδονία κλείσαμε ευνοϊκά. Μένει η Αλβανία τουλάχιστον.
Με αιχμή τη γεωοικονομικά προνομιούχο θέση της Θεσσαλονίκης, μόνο αξιόλογο λιμάνι εγγύς του Σουέζ και στις θαλάσσιες οδούς προς Αφρική, Δ. Ευρώπη, Εύξεινο, προσπαθούμε να διαδραματίσουμε ηγεμονικό ρόλο στη βαλκανική ενδοχώρα ― έως τα κράτη της Μεσευρώπης. Η Θεσσαλονίκη μπορεί και να είναι ο κόμβος των εμπορικών δρόμων που ενδιαφέρουν Κίνα, Ρωσία, Γερμανία και ΕΕ, μέσω των δικτύων που εκκινούν από το λιμάνι της και διελαύνουν την Κεντρική Ευρώπη.

6. Σχέσεις με Ρωσία. Απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή και επιδεξιότητα. Δεν πορευόμαστε με το δόγμα του «ομόδοξου θρησκευτικού τόξου της Ορθοδοξίας», διότι ως προς τούτο ήμασταν ιστορικά ανταγωνιστές και όχι σύμμαχοι, ― ας δούμε λ.χ. τι συμβαίνει με τις αυτοκεφαλίες των σλαβικών εκκλησιών και τις προστριβές ΟΙκουμενικού Πατριαρχείου και Πατριαρχείου Μόσχας, όπως στην πρόσφατη περίπτωση της Ουκρανίας. Πορευόμαστε με βάση το τί εκπροσωπούμε εμείς για τη Ρωσία: Είμαστε η θαλάσσια έξοδός προς τη Μεσόγειο, προς τη θερμή θάλασσα, που πάντα αναζητεί.

7. Σχέσεις με ΗΠΑ. Ο βασικός σύμμαχος μετά τον Β’ Πόλεμο αντιμετωπίζεται αμφίθυμα εκ μέρους μας, κυρίως λόγω της αμερικανικής ανάμιξης στη δικτατορία των συνταγματαρχών και στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Αλλά έκτοτε έχουν παρέλθει δύο γενιές και έχουν επισυμβεί μείζονες ανακατατάξεις.
Η ελληνική κοινή γνώμη και η πολιτική τάξη σταδιακά απαλλάσσονται από το σύνδρομο του φοβικού και άλογου αντιαμερικανισμού, και βλέπουμε τις σχέσεις με τις ΗΠΑ ρεαλιστικά και πρακτικά, από τη σκοπιά του εθνικού συμφέροντος, χωρίς κόμπλεξ κατωτερότητας αλλά και χωρίς αταβιστικό αντιαμερικανισμό.

Αυτές είναι οι επτά σταθερές, οι επτά απλές ιδέες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Σε αυτές επιβάλλεται να προσθέσουμε δύο ακόμη:

α. Τα Global Issues. Ζητήματα υπερεθνικού ενδιαφέροντος, πλανητικής κλίμακας και πανανθρώπινου ενδιαφέροντος, όπου συνυπάρχουν φυγόκεντρα ή και αντικρουόμενα εθνικά και εταιρικά συμφέροντα. Στα Global Issues συχνά εκδηλώνονται σύγχρονες μορφές υβριδικού πολέμου. Τέτοια είναι, λ.χ.,:

Μετανάστευση – προσφυγικές ροές – φύλαξη συνόρων. Κυβερνοασφάλεια – πόλεμοι προπαγάνδας, πληροφοριών, Intelligence. Τρομοκρατία. Οικονομικές κρίσεις – εμπορικοί πόλεμοι. Κλιματική αλλαγή – Προστασία περιβάλλοντος

β. Πολιτισμός – Soft διπλωματία. Ο πολιτισμός αποτελεί ιδαίτερο διπλωματικό asset της Ελλάδας, καθώς βρισκόμαστε στον πυρήνα του δυτικού πολιτικού, και μεταξύ των αρχαίων γλωσσών και εθνών.

Τέλος:

Η εξωτερική πολιτική εξαρτάται από τη γεωγραφία, τον συσχετισμό ισχύος, τις συγκυρίες. Εξαρτάται από τα πρόσωπα και τους πολιτικούς σχηματισμούς, από τις υποκειμενικές τους δυνατότητες. Συναρτάται αναπόδραστα με την κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας, με την οικονομική ανάπτυξη, το δημογραφικό σφρίγος, το φρόνημα. Συναρτάται με τους δομικούς μετασχηματισμούς της εργασίας και τις συνακόλουθες κοινωνικές-ανθρωπολογικές μεταβολές.

Οι «απλές ιδέες» δεν είναι διόλου εύκολες. Ομως με αυτές πρέπει να συνομιλεί η πολιτική τάξη – τουλάχιστον αυτή.

Leave a Reply

Your email address will not be published.