Αλλαγή παραδείγματος Οραμα για τη νεολαία: όλοι ίσοι κάτω από τη βάση

Τα ελληνόπουλα στα καφενεία

Ο Απρίλης δεν μας διέψευσε. Τα κυκλαδονήσια μεταμορφωμένα, ολοπράσινα, η θάλασσα βαθυγάλαζη, ηλιοφάνεια, δροσιά, τα δειλινά αβάσταχτα γλυκά, σαν ψεύτικα, ρόδιν’ ακρογιάλια, παπαδιαμαντικά.
Ο αστός ξαποσταίνει και παραμιλά με τόση ομορφιά. Από το μπαλκονάκι αγναντεύει πέλαγος και κυκλάδες νήσους, γύρω τριγύρω βραχοσυστάδες, λοφίσκοι, μαλακά βουνά, αμπάσα, κυανό και πράσινο το χρώμα τους. Στ’ ανοιχτά, φουσκώνουν πανιά σε κομψά σκάφη.

Το quai έχει μεταμορφωθεί προ πολλού σε απέραντο καφενείο· οι ομπρέλες κόβουν το βλέμμα προς τη θάλασσα. Γιώτα-χι σουλατσάρουν ασκόπως. Tα ελληνόπουλα αναδεύουν ηδονικά τον φρέντο και κενώνουν τον νου από λογισμούς. Ξεκούραστοι, χορτασμένοι ύπνο, έχουν ντυθεί τα καλά ανοιξιάτικά τους, τα πασχαλινά, έχουν στιλβωμένη την κόμη με τζελ, γυαλιά προστατεύουν από το ηλιόφως, στο τραπεζάκι αγρυπνά το κινητό, κλειδιά, τσιγάρα, αθλητική, σήμερα και κυριακάτικη.

Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόκευτος. Η κατανυκτική αμεριμνησία στα παραλιακά καφενεία κεντρίζει τον κατηφή αστό· του γεννά ζήλεια. Ηρθε από το άστυ φουρτουνιασμένος, σκοτεινός, γεμάτος λογισμούς αδιέξοδους, με άγχος για το μέλλον. Στο νησί αντίκρισε έναν άλλο κόσμο, νωχελικό, ήρεμο, τακτοποιημένο, σχεδόν άφοβο. Αγνοια κινδύνου; Ενδεχομένως. Ομως και άλλη στάση, άλλη βιοσοφία. Μάλλον και τα δυο. Συνυπάρχουν, σε άλλοτε άλλες δόσεις, αντίρροπα ζεύγη: αμεριμνησία και οκνηρία, αφέλεια και ακηδία, χαμηλή φιλοδοξία και αστήρικτη αυτοπεποίθηση, καταναλωτισμός και ολιγάρκεια, εξωστρέφεια στην παρέα και εσωστρέφεια στην εργασία.

Τη Μεγάλη Πέμπτη ένας νεαρός φίλος, μοντέρνο παιδί, στοχαστής και μαχητής της ζωής, περιέγραφε με μελανά χρώματα τη γενιά των τριάντα-παρά-κάτι, τριάντα-και-κάτι, τη γενιά του: Στο πρώτο έτος της Νομικής είδα τα καλύτερα μυαλά της γενιάς μου, είχαν ορμή, είχαν δύναμη, φιλοδοξίες· δέκα χρόνια αργότερα, τους βλέπω σκυμμένους, κρυμμένους από τη ζωή, δεν ερωτοτροπούν, δεν φλερτάρουν, δεν επιτίθενται, δεν διεκδικούν, γκρινιάζουν για τον μισθό των 1.200 ευρώ, όλο γκρινιάζουν, η κουβέντα τους περιστρέφεται γύρω από το ματς του Τσάμπιονς Λιγκ και κανά καφεδάκι· έχουν ηττηθεί χωρίς καν να ρίξουν μια τουφεκιά· μετά τα είκοσι κοιτάνε πώς θα κρυφτούν μέσω ΑΣΕΠ…

Βούιζαν στ΄αυτιά μου τα λόγια του φιλόσοφου φίλου: Πώς θα κρυφτούν απ’ τη ζωή. Αραγε το θαύμα της ευημερούσας και γλεντοκόπου και υπερηφάνου και ισχυράς Ελλάδος, ανέκαθεν, από τα βάθη της χούντας έως τη μέθη του 2004, ήταν αυτό; Πώς θα κρυφτούμε, θα λουφάξουμε, πώς θα τη βολέψουμε; Ηταν και αυτό.

Αλλά όχι μόνο αυτό. Στα χρόνια που κύλησαν, τα Ελληνόπουλα δεν διέτριψαν μόνο στον φραπέ και στο τζελ κοκκοράκι. Σπούδασαν· μαζικά, μέτρια εν συνόλω, αλλά αρκετοί έκαναν και καλές σπουδές, μορφώθηκαν ουσιωδώς, συνέχισαν έξω σε απαιτητικά πεδία, πρόκοψαν. Η γνώση και οι σχετικές συζητήσεις δεν υπολείπονται σημαντικά των αντιστοίχων της Εσπερίας σε αρκετούς τομείς, οι εκδόσεις βιβλίων άνθησαν. Ο αστικός βίος, παρ’ όλες τις στρεβλώσεις, απέκτησε σχήματα, εκλεπτύνσεις, χαρακτήρες μητροπολιτικούς, η επαρχία δεν είναι τόσο ασυνάρτητη όσο το ’70-’80, οι άνθρωποι ανοίχτηκαν σ’ έναν ορισμένο κοσμοπολιτισμό· άλλωστε ο κόσμος εισέβαλε φρενήρης και αδόκητος το ’90 στο ομογενές κρατίδιο, η πολυπολιτισμικότητα επεβλήθη υπό όρους ανάγκης ή αδυναμίας.

Δεν ήταν όλα λάθος εξαρχής, ούτε τώρα είναι. Κι όμως κάπου, σε κάποια αφανή πεδία, στράβωσε το πράγμα, εξ ου και τώρα βρισκόμαστε εν μέσω βαθιάς και μακράς κρίσης, αμήχανοι και απαράσκευοι. Η ανάγκη, ο πόνος, η κρίση, θα φανερώσουν τα αίτια των στρεβλώσεων· και θα ‘ναι χρήσιμη γνώση. Το κύριο όμως, τούτη την ώρα, είναι: Υπάρχουν δυνάμεις; Τα ελληνόπουλα αυτά των είκοσι και τριάντα και σαράντα άντε και πενήντα-παρά, αυτά τα τέκνα της αμεριμνησίας και της βολής, των επιλεγμένων αψιμαχιών χωρίς ρίσκο, γενιές του ΑΣΕΠ και του αορίστου χρόνου, τα τέκνα του Εχει ο Θεός και Αύριο Μέρα Είναι, τα τρυφηλομεγαλωμένα με δια βίου χαρτζιλίκια από γονείς, παππούδες και νονούς, τα κακομαθημένα με κρατικά συσσίτια και επιδοτήσεις, αυτά τα ελληνόπουλα, αυτός ο μαστροπός λαός και όχλος, πώς μπορεί να αντέξει τούτο το χτύπημα της ιστορίας, να αντεπεξέλθει τα δεινά της μοίρας που ο ίδιος παρασκεύασε, που ο ίδιος επέτρεψε να του παρασκευάσουν;

Μπορεί. Στο σκετικά βραχύ παρελθόν, οι προηγούμενες δυο-τρεις γενιές προσέκρουσαν σε μεγάλους πολέμους και καταστροφές, σε εκατόμβες, σε αλλεπάλληλες πτωχεύσεις, λιμούς και εμφύλιους. Και επέζησαν. Θα επιζήσουν και τα ελληνόπουλα των απέραντων καφενείων.

no comments
  • Rodia
    REPLY

    Μια μικρή διορθωσούλα μονάχα –>> το σωστό είναι: «Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόχευτος» απανδόχευτος = χωρίς ούτε ένα πανδοχείο, χωρίς στάσεις/σταθμούς, χωρίς κάποια ζωογόνο ανάπαυλα.

    • nikoxy
      REPLY

      χμμμ… Παίζουν και οι δύο εκδοχές.
      Στο Λεξ. Αρχ. Ελλην. Σταματάκου, αναφερεται ως απανδόκευτος: άνευ πανδοχείου.
      Μερσί πάντως.

  • skoug
    REPLY

    Πάντως, τα ελληνόπουλα αυτά που εξωθούνται απ’ το καφενείο στα γκράφιτι και στην κοινωνία των στεκιών, αυτά που επιζητούν τη «συντροφία» και εκδηλώνουν την ακαθόριστη οργή τους, αυτά είναι που στοχοποιούνται καθημερινά κι άλλοτε ως Αλέξανδροι εξοντώνονται αναίτια, άλλοτε τα ενδύουν τρομοκράτες-κουκουλοφόρους -έτοιμα πρωτοσέλιδα για τη κατάλληλη στιγμή, για τή στιγμή εκείνη που πρέπει ο μέσος αστός, ο μισθωτός, υπάλληλος, συνταξιούχος να νιώσει άβολα στο δρόμο και να αφεθεί στα χέρια της βυσσοδομούσας εξουσίας που θριαμβολογεί με την ανικανότητά της· αυτή η νεολαία που απολογείται στερούμενη τα στοιχειώδη πολιτικά της δικαιώματα, που πρέπει καθημερινά να αποδεικνύει ότι δεν είναι ένοχη αλλά ότι είναι αθώα, αυτή η νεολαία θέλει κάποιον στο πλάι της.

  • Μαρία Γιατρουδάκη
    REPLY

    Θα συμφωνήσω με τον/την skoug. Θα μπορούσε κανείς να δει σε αυτή τη στάση των νέων ένα είδος διαμαρτυρίας, απεργίας από τους κάθε λογής ορισμούς που τους αποδίδονται κατά καιρούς, ανάλογα με τη συγκυρία και τις σκοπιμότητες του καθενός. Μια παιδική (?) αντίδραση απέναντι σε μία πραγματικότητα που τους καθηλώνει σε μία παιδική θέση: κανείς δεν τους λέει μια αλήθεια και δεν ενδιαφέρεται να μπει σε διάλογο μαζί τους. Οπότε;

  • skoug
    REPLY

    Τα δημόσια ομόλογα βρήκαν αγοραστές, τα επιτόκια έπεσαν στα 4,5%, η Μέρκελ έδωσε σήμα και τα σπρεντ πήραν πάλι τον ανήφορο. Ε αϊ στο δια…

    Τα στοιχεία δεν είναι επαρκή, στη τηλεφωνική διάλεξη δεν προκύπτει ότι οι συνομιλητές παρακολουθούσαν την έκρηξη, τα χειρόγραφα δεν βεβαιώνεται ότι είναι από το ίδιο χέρι, τον σκοποβολέα δεν τον είδαν αλλά εντοπίστηκαν κάλυκες κι ο Σομπολος συνεχίζει στα παράθυρα. Ε αϊ στο δια……

    Η Αθήνα αναστατώθηκε, οι δρόμοι έκλεισαν, τα όργανα της τάξης απαγόρευαν στους πολίτες τη διέλευση από δρόμους στα Εξάρχεια και τους Αμπελόκηπους, οι εκατόν τόσοι έφηβοι αφέθηκαν ελεύθεροι καθώς δεν προέκυψαν στοιχεία σε βάρος τους και ο ΓΑΠ συγχαίρει προσωπικά τον Μιχάλη. Ε αϊ στο διά…

  • maigret
    REPLY

    Παρότι καλοσιτεμένο ελληνόπουλο κι εγώ, δεν με φοβίζει ούτε ο πόνος, ούτε η κρίση, ούτε ο ζόφος. Το ότι θέλω να με φτύσω στον καθρέφτη, αυτό με φοβίζει. Το ρεζίλι, η ντροπή και η ενοχή της αδυναμίας. Αυτό με ‘ακυρώνει’. Κι ακόμη περισσότερο με τρομάζει που αρχίζω και συνηθίζω την ιδέα. Ίσως είμαι ο μόνος που το βλέπω έτσι. Εάν ναι, συγχωρέστε την άκριτη και φλύαρη εξομολόγηση. Εάν όχι…

    • gritz
      REPLY

      Του λόγου μου πάλι, προτείνω να εντοιχίσουμε σε τριακοσάρες μεζονέτες τους γονείς τους. Ή (τους πιό ευκατάστατους, π.χ. businesmen των Βορείων ή γιατρούς του Κολωνακίου) να τους μετατάξει το ΔΝΤ σε άλλο επάγγελμα: Μαθητευόμενους μηχανικούς σε αναγνωρισμένο επίσημο συνεργείο της Porsche-Cayenne.

  • cokotra
    REPLY

    και πείτε μου εσείς, με πόση ευκολία μπορείς να βάλεις τα πράγματα στη θέση τους;
    Συνήθως επαναπαύομαι στο γεγονός ότι όλα αυτά που γράφει το κείμενο τα έχω σκεφτεί χιλιάδες φορές ενώ κάποιος άλλος μπορεί καθόλου. Αυτό δεν με κάνει να ξεχωρίζω όμως, ούτε με βάζει στην κατηγορία του ανήσυχου νιάτου.
    Οι βλέψεις της οικογένειας μου για μένα είναι ο ΑΣΕΠ τα τελευταία 4 χρόνια του πανεπιστημίου. Και πως αλλιώς όταν βλέπουν τι γίνεται ; Δεν τους κατηγορώ, τα πράγματα τους ήρθαν δύσκολα ώστε να ελπίζουν τα εύκολα τώρα για εμάς. ολόκληρη πλύση εγκεφάλου και καθοδήγηση περνούμε κι εμείς από τα 18 και προσπαθούμε να μην αφομοιωθούμε τελικά.
    Δώστε μας κίνητρα και η γενιά μας θα τα καταφέρει περίφημα.
    καλημέρα

Leave a Reply to skoug Cancel Reply

Your email address will not be published.