Δύο Ελλάδες Στο πανηγύρι του Αγίου Ευσταθίου

Μέθη στο βασιλομονάστηρο

Ομίχλη σκεπάζει τη Μονή Βατοπεδίου. Ομίχλη παρεξηγήσεων και στερεοτύπων, κακεντρέχειας και σκανδαλοθηρίας. Πιθανόν να υπήρξαν ατασθαλίες, παρατυπίες, έκνομες πράξεις ― δεν γνωρίζω το υλικό των δύο Εξεταστικών Επιτροπών της Βουλής, το υλικό της δικαστικής έρευνας, τα πορίσματα των ελεγκτών. Αλλωστε ποιος τα γνωρίζει σε βάθος; Ωστόσο ο διαθλασμένος αντίλαλος του σκανδάλου, η δαιμονονοποίηση των πρωταγωνιστών, η βίαιη εκδραμάτιση των γεγονότων από τα εντυπωσιοθηρικά μήντια, τα σκεπάζουν όλα: πραγματικά περιστατικά, ιστορία, παράδοση, ανθρώπους.

Η ιστορία της μονής Βατοπεδίου είναι μακρά, και είναι λαμπρή, πλήρης αυτοκρατόρων, βασιλέων και ηγεμόνων. Στην είσοδο του καθολικού, στις αφιερώσεις, στην εικονογραφία, στα ευαγγέλια, είναι παντού γραμμένα ονόματα Καντακουζηνών και Παλαιολόγων. Στα λαμπρά κτίσματα, στους ναούς και τα παρεκκλήσια, στις σκήτες και τα εξαρτήματα, στα μετόχια, στη μεγάλη ακίνητη περιουσία, στα ανεκτίμητα κειμήλια και χειρόγραφα, στα βιβλία και τα λείψανα, στα ονόματα αγίων, γερόντων και επισκόπων, στα ερείπια της Αθωνιάδος Σχολής παραδίπλα, παντού, είναι γραμμένη αυτή η βαριά κληρονομιά, η απέραντη ιστορία. Είναι το πλουσιότερο βασιλομονάστηρο του Ορους, πνευματική κοιτίδα για Βυζαντινούς, Ελληνες, Ρώσους και Σέρβους.

Αυτή η βασιλική λάμψη θάμπωσε τον ιερομόναχο Εφραίμ και τον μοναχό Αρσένιο, όταν το 1991 έφτασαν με τη συνοδεία του γέροντος Ιωσήφ από τη Νέα Σκήτη στο παρηκμασμένο μοναστήρι, το κατέλαβαν και το κατέστησαν κοινοβιακό, από ιδιόρρυθμο. Το Ορος είχε εν τω μεταξύ, από το 1968, γνωρίσει την κοινοβιακή αναγέννηση, και το Βατοπέδι με την Ιβήρων ήσαν τα τελευταία ιδιόρρυθμα κατάλοιπα. Οι νέοι κληρονόμοι του βασιλομονάστηρου βρήκαν φθορά και παρακμή. Ρίχτηκαν στη δουλειά, το αναστήλωσαν και το ξαναζωντάνεψαν. Το έργο ήταν τεράστιο. Τεράστια ήταν και η επιρροή που άσκησε το μοναστήρι στους λαϊκής καταγωγής, επαρχιώτες μοναχούς: ξάφνου ένιωσαν διάδοχοι των αυτοκρατόρων ιδρυτών και δωρητών.

Τα σχέδιά τους μετά την αναστήλωση πήραν άλλες διαστάσεις, αυτοκρατορικές. Οι φιλικές σχέσεις με πολιτικούς και εστεμμένους, ο πλούτος που δυνητικά μπορούσε να διαθέτει η μονή, τους έβαλαν σε δρόμους τρελής ανάπτυξης, κοσμικής. Ο καιρός τους άλλωστε ήταν ο καιρός που όλο το Ορος είχε μετατραπεί σε εργοτάξιο, με διαρκή ροή κοινοτικών και εθνικών πόρων, με αξιοποίηση της μοναστηριακής περιουσίας.

Τα αναβαθμισμένα υπερφιλόδοξα σχέδια φέρνουν και άλλους λογισμούς, λογισμούς εξουσίας. Το ανακαινισμένο Βατοπέδι είχε αναδείξει ήδη από την αδελφότητα έναν μητροπολίτη και παρ’ ολίγον αρχιεπίσκοπο, τον Λεμεσσού Αθανάσιο. Φιλοξενούσε υπουργούς, φιλοξενούσε τον διάδοχο του αγγλικού θρόνου. Μέθη δύναμης και εξουσίας κύκλωσε την αδελφότητα: αυτός ήταν ο μεγαλύτερος πειρασμός. Οραματίζονταν μια βυζαντινή πόλη στην Αττική, μια εκτός τόπου και χρόνου Ντίσνεϋλαντ στην καρδιά της ζαλισμένης και κουρασμένης Ελλάδας του 21ου αιώνα. Σε αυτή τη διόλου νηφάλια μέθη τους βρήκε το σκάνδαλο του real estate, σκοτεινό, περίπλοκο, δυσνόητο, πρόσφορο για πολιτική εκμετάλλευση. Και συκοφαντικό εντέλει για όλο τον αγιορείτικο μοναχισμό.

no comments
  • no frost
    REPLY

    Μεθυσμένα ήτανε τα παιδιά μωρέ, ήπιαν ένα τσιπουράκι παραπάνω, τα παραμύθιασε κι ο Κάρολος με τα αυτοκρατορικά και ζηλέψανε τα μεγαλεία.Παρασυρθήκανε κι αρχίσανε τις..»ατασθαλίες»..Παραπτώματα δηλαδή.Είπανε λοιπόν να πουλήσουνε μια λιμνούλα, να κάνουνε και καμμιά off Shore να την βγάλουνε τον χειμώνα στο μοναστήρι.
    Τί κάνανε δηλαδή; Που πηγαίνανε βόλτα την χρυσοκέντητη ζώνη της Παναγιάς στα κότερα;Για να διαδόσουνε την Χάρη της το κάνανε όχι για λεφτά που τους κατηγορούν..Φήμες τρισκατάρατες..
    Που δεν πήγανε να καταθέσουνε στην Βουλή; Πώς να πάνε; Μεθυσμένα ήτανε τα παιδιά, τα παρασύρανε μικρά παιδιά άμαθα στο πιοτί κι απονήρευτα.Κακώς τα περεξηγήσαμε κι εμείς κι αρχίσαμε τις κακεντρέχειες και τα δαιμονοποιήσαμε.. Δεν είδες τι καλοκάγαθο βλέμμα που έχει ο Εφραίμ;Αμ ο Αρσένιος;Αγνός, πάναγνος..
    Ναι, ναι..συμφωνώ κι επαυξάνω!Πνευματικός κοιτώνας το Μέγα Μοναστήρι με τόσους χρυσούς χριστιανικούς θησαυρούς και αρχαία βιβλία που τα εκθέτανε, με σουίτες πριγκιπικές με χρυσά πόμολα και σικάτες ντουζιέρες και μάλιστα με θέα resort για καλύτερο διαλογισμό και νηστεία. Όσο για το δάσος που αποχαρακτηρίσανε έ για νάχουν και κανα καυσόξυλο τον χειμώνα, μες το κρύο. Κρίμα, πάντως. Να αγνοούμε τέτοια προσφορά που έχει κάνει το Μέγα Μοναστήρι στην Ελλάδα, τέτοια πολιτιστική παρακαταθήκη ήθους, τέτοιο αξιοζήλευτο παράδειγμα για τις άλλες μονές που πορεύονται χωρίς μετοχές, off shore, χρηματιστήρια, λίμνες και καταπατήσεις, με τόσες παροχές στους γύρω αγρότες που τους απάλλαξαν απο τα περιττά τους χωράφια για να τους ωθήσουν στο πολιτισμένο άστυ..τί να πεί κανείς;Αλλά κακίες και συκοφαντίες γεμάτο ο κόσμος..

  • Λεωνίδας
    REPLY

    Κύριε Ξυδάκη
    είναι φορές που τα κείμενά σας είναι ανάσα καθαρού αέρα. Σε τούτο στέκεστε μακριά από την «σωματειακού» χαρακτήρα υπεράσπιση του μοναστηριού. Στέκεστε μακριά από την χαιρεκακία ή τη λυσσώδη αντιπαλότητα των κατ’ επάγγελμα ή μανιασμένων προοδευτικών.

    Δείχνετε να ξέρετε να κατανοείτε δίχως να παραγράφετε τα γεγονότα και συγχρόνως να αγαπάτε την πνευματική παράδοση αυτού του τόπου.

  • msaz058
    REPLY

    Να βάλω να παίξει ενα τραγουδάκι:

    I want my MTV

    Now look at them yo-yo’s that’s the way you do it
    You play the guitar on the MTV
    That ain’t workin’ that’s the way you do it
    Money for nothin’ and chicks for free
    Now that ain’t workin’ that’s the way you do it
    Lemme tell ya them guys ain’t dumb
    Maybe get a blister on your little finger
    Maybe get a blister on your thumb

    […]

    See the little faggot with the earring and the makeup
    Yeah buddy that’s his own hair
    That little faggot got his own jet airplane
    That little faggot he’s a millionaire

    […]

    I shoulda learned to play the guitar
    I shoulda learned to play them drums
    Look at that mama, she got it stickin’ in the camera-man
    we could have some fun
    And he’s up there, what’s that? Hawaiian noises?
    Bangin’ on the bongoes like a chimpanzee
    That ain’t workin’ that’s the way you do it
    Get your money for nothin’ get your chicks for free

    […]

    Money For Nothing, Dire Straits

  • gritz
    REPLY

    Άν οι μοναχοί αυτοί είχαν κάποια ουσιαστική σχέση με το Χριστιανικό ήθος, ασφαλώς θα γνώριζαν το ουσιώδες: Sic transit gloria mundi.
    Και θα έπρατταν ανάλογα.
    Αλλά τι να σού κανουν εν έτει 1991 και μετέπειτα, ένας Εφραίμ και ένας Αρσένιος; Το έρμο το Zeitgeist δεν αστειεύεται. Εδώ την πάτησαν άλλοι αλλού, σέ άλλες εποχές όταν οι λέξεις real estate, mamager, offshore δεν υπήρχαν ακόμη στα λεξικά. Αυτοί, τώρα, εδώ, θα τη γλύτωναν;

  • gritz
    REPLY

    Hey lucky people, North and South
    This is your leader, I’m called «the mouth»
    We’re gonna play a game that’s funny
    Get the, get the, get the money

    Goran Bregovic

Leave a Reply to Λεωνίδας Cancel Reply

Your email address will not be published.