Γλωσσάρι της κρίσης Θα υπάρχουν στο μέλλον μικρομεσαίες επιχειρήσεις;

Η κηδεμόνευση έχει αποχρώσεις

Πολύπειρος πολιτικός αναλυτής μάς έλεγε προχθές: Ποιος θα μπορούσε να πει πριν από τέσσερα-πέντε χρόνια ότι θα ερχόταν ο Γερμανός υπουργός και θα ερήμωνε προληπτικά η πρωτεύουσα, ενώ θα ερχόταν ο Αμερικανός ομόλογός του και κανείς δεν θα το έπαιρνε είδηση…

Οι διαδοχικές επισκέψεις των υπουργών Οικονομικών της Γερμανίας και των ΗΠΑ και μόνο εκ της ασύμμετρης αναναστατώσεως που προκάλεσαν στη ζωή της Αθήνας υποδεικνύουν μιαν ιστορική αλλαγή. Τα αντιαμερικανικά αισθήματα του ελληνικού λαού έχουν καμφθεί ή εκλείψει, ενώ αντιθέτως φουντώνει η δυσπιστία έναντι της Γερμανίας, συχνά και η εχθρότητα. Υπό μία έννοια, το λαϊκό αίσθημα κατοπτρίζει μια στρατηγική επιλογή της πολιτικής ηγεσίας της χώρας ― ακούσια ή εκούσια, αδιάφορο. Η χρεοκοπημένη Ελλάδα προδήλως έχει προσκολληθεί στη γερμανική σφαίρα επιροοής και έχει εναποθέσει εκεί τις τύχες της.

Μα η αδύναμη Ελλάδα, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, επορεύετο πάντα υπό κηδεμονία: στον 20ό αιώνα υπό αγγλική ή αμερικανική. Γιατί να μας πειράζει η γερμανική; Στο κάτω της γραφής, οι Γερμανοί σε αυτή τη φάση βάζουν το χέρι στην τσέπη. Υπάρχουν πράγματι αναλογίες, αλλά και ουσιώδεις διαφορές. Η αμερικανική κηδεμονία μετά τον Β’ Πόλεμο, συνοδεύτηκε από πολλές παρεμβάσεις στον εγχώρια πολιτεία, συχνά και από ωμές επεμβάσεις. Εντούτοις, στην κατεστραμμένη ολοσχερώς Ελλάδα μετά τον πόλεμο, την Κατοχή και τον εμφύλιο, οι ΗΠΑ πρόσφεραν δια του Σχεδίου Μάρσαλ ουσιαστική βοήθεια, ίσως τη μεγαλύτερη αναλογικά σε ευρωπαϊκή χώρα, και βοήθεια ανιδιοτελή υπό οικονομικούς όρους. Το κέρδος των ΗΠΑ ήταν πολιτικό και γεωπολιτικό. Οι ΗΠΑ δεν επέβαλαν τα δικά τους προϊόντα και τις δικές τους επιχειρήσεις· αντιθέτως, προώθησαν τη δημιουργία εθνικής βιομηχανίας και όπου δεν υπήρχε επάρκεια, ενθάρρυναν την εισαγωγή ευρωπαϊκών αγαθών, π.χ. αυτοκινήτων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο άλλωστε, δια της αναπτύξεως, συνέβαλαν έργω στη σύμπηξη και ευόδωση της ενωμένης Ευρώπης μετά τον πόλεμο.

Τι συνδέει εκείνη την νεοκεϋνσιανή και μακράς πνοής πολιτική των ΗΠΑ, απότοκη της συμφωνίας του Bretton Woods, με την παρούσα πολιτική άγριας λιτότητας της Γερμανίας; Μάλλον τίποτε. Η Γερμανία εγγυάται τα δάνεια προς την πτωχευμένη Ελλάδα, αλλά κερδίζει πολλαπλώς από την κρίση χρέους. Επιβάλλει τη δική της ορθοδοξία, απότοκη των τραυμάτων της συνθήκης των Βερσαλιών, χωρίς να διδάσκεται από το πόσο γενναιόδωρα της συμπεριφέρθηκαν οι ΗΠΑ μετά την ολοσχερή καταστροφή του Β’ Πολέμου. Αρνείται να διορθώσει την ασύμμετρη αριχτεκτονική του ευρώ, αρνείται την αναλογική ροή πλεονασμάτων-ελλειμμάτων, αδυνατεί ή αρνείται ―που είναι το ίδιο― να κατανοήσει τις ιδιαιτερότητες των νοτίων οικονομιών και κοινωνιών. Τα θέλει όλα στα δικά της γερμανικά μέτρα.
Κατά βάθος, δεν επιθυμεί τον ηγεμονικό ρόλο που καλείται εκ των πραγμάτων να παίξει, ούτε φυσικά να καταβάλει το συνοδό τίμημα της ηγεμονίας.
Η πολιτική κουλτούρα της γερμανικής κυβερνώσας ελίτ περιορίζεται λίγο-πολύ στη λατρεία της οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος· δεν εμπεριέχει τον διπλωματικό ή δημοκρατικό πλούτο άλλων μεγάλων δυνάμεων του περασμένου αιώνα, των ΗΠΑ, της Αγγλίας, της Γαλλίας. Οι ΗΠΑ λ.χ. επιζητούσαν και την πολιτική φιλία και την πολιτιστική αποδοχή των κηδεμονευομένων. Οι Γερμανοί όχι.

Η συμπεριφορά του κ. Σόιμπλε είναι χαρακτηριστική: δημιουργεί ένα Επενδυτικό Ταμείο, με 100 εκατ. γερμανικά κεφάλαια, και 350-400 εκατ. κεφάλαια ελληνικών δικαιωμάτων, και ζητεί η Γερμανία να διευθύνει τη χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων. Θεωρεί τους Ελληνες ανίκανους υπηκόους. Ισως έχει δίκιο.

3 Σχόλια
  • aftercrisis
    REPLY

    Πολιτικό είναι το πρόβλημα. Κατεύθυνσης κομμάτων και πολιτικών «οικογενειών».
    Οι σημερινοί Ρεπουμπλικανοί των ΗΠΑ (δεν είναι πιά το κόμμα που ήταν επί Αιζενχάουερ…), δεν διαφέρουν ως προς την φιλοσοφία απο την CDU της Μέρκελ, το ΕΛΚ – και την σημερινή ΝΔ (δεν είναι πιά το κόμμα του Καραμανλή του Πρεσβύτερου).
    Οι αποφάσεις εκπορεύονται από τις πολιτικές νοοτροπίες και τον τρόπο που τα κόμματα επιλέγουν, για να υπηρετήσουν τα ταξικά συμφέροντα που εκπροσωπούν.

    Πρέπει λοιπόν να δούμε τον μεγάλο «πολιτικό πίνακα», που περιλαμβάνει Ευρώπη, ΗΠΑ και ακόμη πιό πέρα:
    Υπάρχει σύγκρουση κατευθύνσεων, προγραμματική, μεταξύ ΗΠΑ (μετριοπαθής Κευνσιανισμός της Δημοκρατικής διοίκηση Ομπάμα για την ακρίβεια) και της “κυβερνώσας Ευρώπης” (νεοφιλελεύθερη συναίνεση με πολιτικό πυρήνα το ΕΛΚ – CDU – αλλά την ακολουθεί και η δεξιά του Μεσογειακού Νότου).
    Υπάρχει παράλληλα βαθύτατη πολιτική ανεπάρκεια του κύριου “αντίπαλου δέους” σε Ευρωπαικό πλαίσιο, δηλαδή της Σοσιαλδημοκρατικής Ομάδας.
    Αλλά τα data που έρχονται απο την πραγματικότητα είναι αμείλικτα: Η Αμερικανική Κευνσιανή πολιτική αποδίδει. ¨Ολοι οι οργανισμοί τονίζουν τελευταία ότι ο κινητήρας που κρατά ζωντανή την παγκόσμια οικονομία είναι η σταθεροποίηση έως ελαφρή ανάπτυξη στις ΗΠΑ. Η Κίνα φρενάρει σκόπιμα (και σοφά), γαι να μην εκραγεί ως φούσκα. Οι ΗΠΑ ξαναγίνονται ηγετικές.
    Η ανάγνωση του “μεγάλο πίνακα” λέει ότι η αιθεροβάμων και ανορθολογικά λειτουργούσα Ευρωδεξιά αργά ή γρήγορα θα συντριβεί πολιτικά. Θα συντριβεί ανάμεσα στην λαικίστικη ευρωσκεπτικιστική ακροδεξιά στην οποία παρέχει χώρο, και στο άμορφο ακόμη κύμα αντίδρασης που σηκώνεται “κεντρο-αριστερά” της και είναι καταδικασμένο να γίνει η ρεαλιστική εναλλακτική λύση

    Το μεγάλο πρόβλημα όσων θελουν να δώσουν βιώσιμη εναλλακτική λύση, στην Ελλάδα, Ιταλία ή Γερμανία, από τους Γερμανούς Σοσιαλδημοκράτες μέχρι τους Ιταλούς Δημοκρατικούς ή εδώ τον ΣΥΡΙΖΑ, είναι ότι βρέθηκαν ανέτοιμοι προγραμματικά και δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη στους πολίτες. Στις ηγεσίας τους μερικοί ξέρουν τι παίζεται. Αλλά πώς να κάνουν τακτικούς ελιγμούς στο πεδίο της μάχης, με τις πολιτικά ανεκπαίδευτες (έως αναλφάβητες) κομματικές “ταξιαρχίες” τους ;

  • Φιλίστωρ
    REPLY

    Mιας και μίλησαν οι πολιτικά «καταρτισμένοι» σοσιαλδημοκράτες, που μας κατάντησαν εδώ που μας κατάντησαν και που είναι τόσο πολιτικά «καταρτισμένοι» ώστε να πιστεύουν ότι αποδίδει η πολιτική του Μπερνάκι με τα αλλεπάληλα QE (κι ότι σε βάθος χρόνου θα βγάλει τις ΗΠΑ από την κρίση), ας μιλήσουν με κάθε δυνατή συντομία και οι πολιτικά «αναλφάβητοι» αριστεροί:
    Αποτελεί τεράστια πολιτική αφέλεια, αλλά και δείγμα κτηνώδους οικονομικής ασχετοσύνης συνάμα, το να πιστεύει κανείς ότι η γερμανική πολιτική είναι «ανορθολογική». Η συντηρητική κυβέρνηση της Μέρκελ δεν κάνει τίποτε άλλο από το να συνεχίζει πιστά την πολιτική που εγκαινίασε πριν απ’ αυτήν η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση Σρέντερ με την περιβόητη Ατζέντα 2010, την οποία προσπαθεί απλώς να επιβάλει ως πανευρωπαϊκή πλέον νόρμα. Πρόκειται για τη μοναδική πολιτική επιλογή που έχει νόημα από την άποψη της γερμανικής αστικής τάξης, η οποία (σε αντίθεση με την αμερικανική) βασίζεται στην ισχυρή βιομηχανική βάση της χώρας και στον εξαγωγικό προσανατολισμό της οικονομίας, ενώ η αμερικανική βασίζεται πρωτίστως στο χρηματοπιστωτικό τομέα και στη προνομιακή θέση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.
    Συνεπώς -και για να μαθαίνουν μπαλίτσα οι κατά φαντασίαν «καταρτισμένοι» σοσιαλδημοκράτες μας- οι διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ ΗΠΑ και Γερμανίας δεν οφείλονται σε τίποτε άλλο από τη διαφορετική δομή των δύο οικονομιών και τα διαφορετικά συμφέροντα του κεφαλαίου στις δύο χώρες.
    Τελειώνοντας, θα αποτολμήσω μια πρόβλεψη: Ούτε η μία πολιτική, ούτε η άλλη πρόκειται να αντιμετωπίσουν ριζικά την κρίση, η οποία και θα επιταθεί κατά το 2014. Με δεδομένο μάλιστα ότι δε φαίνεται στον ορίζοντα ένα φάσμα επαναστατικών καινοτομιών στο πεδίο της παραγωγής, ως μοναδική μακροπρόθεσμη λύση απομένει μια μαζικής κλίμακας καταστροφή κεφαλαίου. Κάπως έτσι έληξε και η κρίση της δεκαετίας του 1930, άλλωστε. Με μια μαζικής κλίμακας καταστροφή κεφαλαίου (και ένα κολοσσιαίο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων) που έμεινε στην ιστορία ως Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μόνο που τώρα ούτε καν αυτή η διέξοδος δε φαίνεται ανοιχτή…

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Στοιχεία επικοινωνίας
Twitter