Οι βουλιαγμένοι είναι αόρατοι Φαντασία για ενηλίκους

Η δύσκολη ανάδυση της κεντροαριστεράς

To κείμενο των 58 για την ανασυγκρότηση της κεντροαριστεράς είναι ενδεικτικό μιας διάχυτης αγωνίας για το ξεπέρασμα της κρίσης, με πολιτικούς και πνευματικούς όρους. Το μανιφέστο έχει επιμέρους αδύνατα σημεία στη ρητορική του συγκρότηση, τουλάχιστον τέτοια που εγείρουν αντιρρήσεις, αλλά σε γενικές γραμμές περιγράφει καίρια το πρωταρχικό αίτημα: την εθνική ανασυγκρότηση μέσα από τα ερείπια της κρίσης. Επισημαίνεται ορθώς ότι: «η εποχή των Μνημονίων φαίνεται να φτάνει στο τέλος της. Το τραύμα της εθνικής πόλωσης δεν θα σβήσει εύκολα, θα χρειαστεί μάλιστα πολύ κουράγιο και συμφιλιωτική επιμονή απ’ όλες τις πλευρές για να ξεπεραστεί. Ομως η πολιτική δραστηριότητα δεν θα περιορίζεται στην αντίθεση Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο». Συμφωνούμε απολύτως· η πολιτική σκέψη, ήδη τώρα, καλείται να υπερπηδήσει τα διλήμματα του 2010-13, και να υπάρξει δρώσα και λυσιτελής Μετά την Καταστροφή.

Κάποιες παρατηρήσεις εντούτοις. Η αντίθεση Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο δεν ήταν, δεν είναι, στενά ρητορική-ιδεολογική. Η κατάρρευση του κοινωνικού συμβολαίου της μεταπολίτευσης και η έως καταστροφής υποβάθμιση ευρύτατων στρωμάτων υποδεικνύει ότι η εφαρμογή των Μνημονίων μετασχηματίζει την κοινωνία. Βίαια και ριζικά. Το Μνημόνιο, όπως τουλάχιστον εφαρμόστηκε, με οριζόντιες και τυφλές περικοπές, ανέδειξε νέα ταξικά χάσματα, χώρισε αδρά την κοινωνία σε έχοντες και μη έχοντες, άμβλυνε επικίνδυνα τους δεσμούς συνοχής, φτιάχνει ήδη μια χαμένη γενιά. Αυτή η αντίθεση είναι υλικότατη, δεν είναι ρητορική ή ιδεολογική.

Στο πολιτικό πεδίο επίσης αναδείχθηκε μια σφοδρή κρίση ηγεμονίας, εκφραζόμενη τυπικά με τη συρρίκνωση της συντηρητικής παράταξης και τη συντριβή της κεντροαριστεράς. Οι δεσπόζοντες σχηματισμοί της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας αμφισβητούνται σφοδρά από την παραδοσιακή τους πελατεία. Γνωρίζουμε δε, κατά αναλογία, ότι μετά παρόμοια μνημόνια σε χώρες όπως η Βραζιλία και η Τουρκία, τα παλαιά ηγεμονικά κόμματα σαρώθηκαν.

Η αντίθεση εκτείνεται και στο πεδίο των ιδεών και της ιντελιγκέντσιας. Πολύ αδρά, οι διανοούμενοι αιφνιδιάστηκαν· η κρίση τους βρήκε βολεμένους και οκνηρούς, σαν φοβισμένους αμήχανους μικροαστούς γύρω από το τζάκι με τα φρόνιμα στερεότυπα.

Το μανιφέστο των 58 επισημαίνει ορθώς, άρα, την ανάγκη συμφιλίωσης και υπέρβασης του τραύματος, χωρίς όμως να υπολογίζει επαρκώς το βάθος των ουλών και τις νέες κοινωνικοπολιτικές σημασίες τους. Ισως γι’ αυτό το λόγο, υποβαθμίζει έως εξαφάνισης ως συνομιλητή τον ΣΥΡΙΖΑ, το κόμμα της αριστεράς που εκτινάχθηκε εξαιτίας ακριβώς της αντίθεσης, την οποία εξέφρασε. Είναι αξιοσημείωτο δε ότι αρκετοί εκ των 58 έχουν περάσει από τον ΣΥΡΙΖΑ ή τον πρόδρομό του Συνασπισμό, τον ίδιο που χαρακτηρίζουν τώρα ως νεοκομμουνιστικό και εθνολαϊκιστικό, έναν μάλλον μειωτικό και σίγουρα χρωματισμένο ιδεολογικά χαρακτηρισμό, τέτοιο που δεν επιφυλάσσουν για τη δεξιά παράταξη. Τουναντίον, αναγνωρίζουν ασμένως ως προνομιακό συνομιλητή το εναπομείναν ΠΑΣΟΚ.

Το κείμενο των 58 είναι εύστοχο κατά την ανίχνευση της διάχυτης αγωνίας και της ανάγκης για υπέρβαση και σύνθεση. Είναι απλουστευτικό ή και εμμονικό κατά την ανίχνευση των υπαρκτών και αναδυόμενων κοινωνικών-πολιτικών δυνάμεων, που θα αναλάβουν το τιτάνιο έργο της εθνικής ανασυγκρότησης. Ακόμη κι αν παραμερίζει ιδρυτικά τη σταλινική αριστερά του 4,5%, μπορεί η κεντροαριστερά των σπαργάνων να αποκλείει τη λαϊκή αριστερά του 27%;

4 Σχόλια
  • λ.
    REPLY

    μου φαίνεται κι εγώ το ίδιο θα κάνω.
    οι 32 του » τολμείστε» σε βελτιωμένη έκδοση των 58, χλίδα.

  • 4essera
    REPLY

    Αν δεν απατώμαι, πρώτος μίλησε για ανασυγκρότηση κεντροαριστεράς ο Κουβέλης, μόλις κατάλαβε ότι είχε να κάνει με τον Χοντρό και τον Λιγνό και βγήκε από τον βωβό κινηματογράφο. Άλλωστε, αν υπάρχει στην Ελλάδα κεντροαριστερός, αυτός είναι ο Κουβέλης, το λέει όλο του το είναι. Το κείμενο των 58 επομένως, που δεν διαβάζεται παρ’ όλη την θετική διάθεση, αποτελεί ευθεία υπονόμευση στον Κουβέλη. Πιθανά να αποτελέσει σχήμα που υποβοηθά αποστασίες. Σε κάθε περίπτωση, ο στόχος είναι να κοντύνει ο Κουβέλης, να μην πιάσει το 3%. Προς τιμήν του, ο Χωμενίδης, για να τα λέμε όλα, επίσης δεν υπέγραψε το κείμενο που αρχικώς συμμετείχε καταπώς φαίνεται από μία απάντησή του. Προς τιμήν του επίσης, ο Νίκος ο Μπίστης υπέγραψε. Τι πού; Υπέγραψε.

  • Φιλίστωρ
    REPLY

    «Η δύσκολη ανάδυση της κεντροαριστεράς»… Και μέσα σε ποιο τοπίο θα αναδυθεί -έστω και δύσκολα- αυτή η κεντροαριστερά; Θα αναδυθούν άραγε μετά την κρίση καινούργια μεσοστρώματα, τα οποία η εν λόγω κεντροαριστερά θα εκφράσει; Αν ναι, το εγχείρημα των 58 είναι απλώς πρόωρο, στο βαθμό τουλάχιστον που δεν ξέρουμε ποια θα είναι αυτά τα μεσοστρώματα και αν θα έχουν πολιτισμική σχέση με τις αξίες που ιστορικά εκφράστηκαν από την κεντροαριστερά. Αν πάλι (πράγμα που είναι το πιθανότερο) η ουσία της κρίσης συνίσταται ακριβώς στην εκκαθάριση των μεσοστρωμάτων εκείνων που έδωσαν τον τόνο στον μεταπολεμικό κόσμο, αν το μεταμνημονιακό τοπίο θα χαρακτηρίζεται από μια άνευ προηγουμένου κοινωνική πόλωση, στο πλαίσιο της οποίας δεν θα υπάρχει χώρος για μεσοστρώματα, τότε το εγχείρημα των 58 στερείται αντικειμένου και μόνο ως φενακισμός και αυτοφενακισμός μπορεί να κατανοηθεί.

Leave a Reply

Your email address will not be published.