Μεταρρυθμίσεις στην εργασία Μηδενική ανάπτυξη, μέγιστη λιτότητα

Ενεργός βούληση και προκλήσεις

Τις τελευταίες μέρες η ιστορία επύκνωσε και επιταχύνθηκε, πάλι, με τρόπους που θυμίζουν μεν στιγμές της παρελθούσας πενταετίας, αλλά και τις υπερβαίνουν. Η κρίση συνεχίζεται· άλλωστε κανείς προσεκτικός παρατηρητής μετά το 2010 δεν πίστεψε ότι αυτή η κρίση με τα πανευρωπαϊκά και διεθνή χαρακτηριστικά θα παρήρχετο σύντομα ή ανώδυνα ― το αντίθετο.

Η αμφίρροπη προεδρική εκλογή, οι πιθανές εθνικές εκλογές και η ενδεχόμενη κυβερνητική αλλαγή συμβαίνουν σε διεθνές περιβάλλον ιδιαιτέρως περίπλοκο και ασταθές, σε ό,τι αφορά τη χώρα μας. Καταρχάς είναι ταραγμένη η ίδια η Ευρώπη, στην οποία είναι βαθιά ενσωματωμένη η Ελλάδα, οικονομικά και πολιτικά, τουλάχιστον από το 1979, και πολύ περισσότερο στη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων μνημονιακών χρόνων. Η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 ανέδειξε τις δομικές ασυμμετρίες του ευρωπαϊκού οικονομικού ολοκληρώματος, αλλά και την επιδεινούμενη θέση της ηπείρου στον παγκόσμιο καταμερισμό ισχύος και πλούτου. Ο κλονισμός των μεγάλων χωρών του ευρωπαϊκού πυρήνα, ιδίως της Γαλλίας και της Ιταλίας, ανατρέπουν την ισορροπία δυνάμεων, αλλά όχι αναγκαστικά προς όφελος της Γερμανίας. Η Γερμανία υπό το βάρος των ευρωπαϊκών προβλημάτων, αναγκαζόμενη επιπλέον από τις ΗΠΑ να πάρει αποστάσεις από τη Ρωσία και να της επιβάλει κυρώσεις, βρίσκεται μόνη της να υπερασπίζεται τα βραχυπρόθεσμα εθνικά της συμφέροντας πέραν ή και εναντίον των Ευρωπαίων εταίρων της. Η «σκληρή» στάση της Γερμανίας είναι ουσιαστικά συνέχιση της απόφασης που ελήφθη κατά την έναρξη της κρίσης: ο καθένας για τον εαυτό του. Εκτοτε η δοκιμασία μετετέθη στα κράτη-μέλη και στους δεσμούς συνοχής της ευρωζώνης.

Για την Ελλάδα επιπλέον σημασία έχει η κλιμακούμενη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και στη ΝΑ Μεσόγειο, και η εκ παραλλήλου επιθετική στάση της γείτονος Τουρκίας. Οι γεωπολιτικές τρύπες στο Ιράκ και τη Συρία, η τήξη των συνόρων, το ογκούμενο ρεύμα προσφύγων πολέμου, η τουρκική διεκδίκηση των κυπριακών υδρογονανθράκων, είναι μερικές μόνο όψεις της κρίσης που διηθείται στην Ελλάδα από τον Νότο και την Ανατολή. Τέλος, μακάρι να μπορούσαμε να θεωρήσουμε τα Βαλκάνια ως ζώνη σταθερότητας, αλλά ούτε αυτό είναι δεδομένο.

Τούτων δοθέντων, ο ελληνικός λαός βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ιστορική πρόκληση· η χρεοκοπία ήταν ο δικός της παράδοξος ελκυστής. Η πρόκληση: Πώς θα σταθεί η χώρα στο διεθνές περιβάλλον, με ποιες συμμαχίες και σε ποιους συσχετισμούς ισχύος, αφενός. Αφετέρου, πώς θα ανακαινίσει τον οίκο του, εξυγιαίνοντας το κράτος και ανασυγκροτώντας τον παραγωγικό ιστό, για να σταθεί στον μεταβαλλόμενο κόσμο. Το δεύτερο καθήκον, το εσωτερικό, αλλά και το πρώτο, προϋποθέτει μια κοινωνία που συνειδητοποιεί και αντιλαμβάνεται την ένταση των προκλήσεων. Βεβαίως, δεν είναι δυνατόν όλα τα κοινωνικά στρώματα να έχουν κοινή αντίληψη και προσέγγιση σε όλα τα θέματα, αλλά μερικά ζητήματα, τα κρισιμότερα, αφορούν όλους.

Είχαμε περιγράψει παλαιότερα, στο ξέσπασμα της κρίσης, την ανάγκη για ενίσχυση του φρονήματος και για μια νέα γενική διάνοια. Παράλληλα, είχαμε επισημάνει συχνά τον φόβο για την πάντα ελλοχεύουσα διχόνοια, τον διαρκή διχασμό χαμηλής έντασης, ένα χαρακτηριστικό της νεότερης ιστορίας, που το είχαμε μισολησμονήσει και που ασφαλώς δεν είναι μόνο ελληνικό. Εν πάση περιπτώσει, όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε ενώπιον μιας νέας ιστορικής φάσης, που άρχισε το 2008-10 και δεν πρόκειται να κλείσει σύντομα ή εύκολα.

Ωστόσο, τώρα συνειδητοποιούμε εναργέστερα ότι η μέχρι τούδε δοκιμασία, με τον πόνο και τη σύγχυση που έχει σωρεύσει, προσφέρει ένα δίδαγμα, υπό τη μορφή ερωτήματος-πρόκλησης: Μπορούμε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για επανεκκίνηση, για ανακαίνιση, της οικονομίας, της κοινωνίας, του δημοκρατικού κράτους; Μπορούμε να ανατρέψουμε, ή να ανασχέσουμε τουλάχιστον, τη βραχυμεσοπρόθεσμη δυσμενή τάση που διαμορφώνουν η μετανάστευση των νέων, η δημογραφική φθίση, η διοικητική καχεξία, η απουσία εθνικού παραγωγικού σχεδίου; Προ πάντων: Μπορούμε να ανατρέψουμε ―όχι να ανασχέσουμε― τη διάχυτη μοιρολατρία, τη θλίψη και τον αυτοοικτιρμό, αλλά συστοίχως και την τυφλή οργή, το μίσος, την εκδικητικότητα, τον κερματισμό και την εξαίρεση;

Οι απαντήσεις σε αυτά τα επιτακτικά, σκληρά ερωτήματα οφείλουν να δοθούν από τους Ελληνες πολίτες καταρχάς προς τους εαυτούς τους, με το βλέμμα στο μέλλον, δηλαδή στους νέους και την ιστορική συνέχεια, δηλαδή στο αν θέλουμε να ανασυγκροτήσουμε τους όρους υγιούς αναπαραγωγής της κοινωνίας. Είναι το διαρκώς επανερχόμενο ζήτημα της ενεργού βούλησης και της απόφασης. Η έκφρασή τους θα διαμορφώσει τα πολιτικά υποκείμενα του νέου ιστορικού κύκλου.

Albrecht Dürer, Ο Αγιος Ιερώνυμος στο σπουδαστήριο.
2 Σχόλια
  • NK
    REPLY

    »Εμείς θα βαράμε την λύρα, κι οι αγορές θα χορεύουν πεντοζάλη»

    Αλέξης Τσίπρας, 13.12.2014

    1959. Ο Χρουστσώφ επισκέπτεται τις ΗΠΑ ανταποδίδοντας επίσκεψη του Νίξον. Κάνει περιοδεία σε Σαν Φρανσίσκο, Λος Άντζελες, Ν. Υόρκη και αλλου. Σε μία από αυτές τις πόλεις, νομίζω την Νέα Υόρκη, επίσκέπτεται ένα σουπερμάρκετ. Εκεί, βλέπει τα ράφια, και μετά ζητάει να δει τις κεντρικές αποθήκες της Νέας Υόρκης και να συγχαρούν τον υπεύθυνο επιμελητείας και τροφοδοσίας της πόλης για την επάρκεια αγαθών.

    Αμήχανοι οι αμερικανοί του εξηγούν ότι δεν υπάρχει ΕΝΑΣ υπεύθυνος και ΜΙΑ αποθήκη, αλλά χιλιάδες επιχειρήσεις που αγοράζουν ανεξάρτητα από όποιον θέλουν…

    Τα ίδια και τώρα. Ο κος Τσίπρας γράφτηκε στην ΚΝΕ το 1989!

    Δυστυχώς μάλλον πιστεύει αληθινά πως τα funds είναι κάτι σαν μια κεντρική υπηρεσία, η οποία κι όλας παίρνει εντολές από Μέρκελ, Ομπάμα και Άμπε για να πλήξει την Ελλάδα.

    Μάλλον στον ΣΥΡΙΖΑ είναι αδιανόητο πως υπάρχουν χιλιάδες ανεξάρτητα funds, funds of funds, από κάθε είδους εταιρεία, από αυτοκινητοβιομηχανίες μέχρι εταιρείες τεχνολογίας, όποια έχει πολύ ρευστό να επενδύσει και δεν θέλει να πληρώνει 2+20.

    Όσα και τα μπακάλικα της Νέας Υόρκης και εξίσου ανεξάρτητα μεταξύ τους.

    Δυστυχώς όταν οι κύριες τάσεις του κόμματος είναι Μαο’ι’κοί και Σταλινικοί αυτά συμβαίνουν.

    Οι δε ευρωκομμουνιστές (ΔΗΜΑΡ) αποχώρησαν από το κόμμα, προφανώς επειδή ήταν πολύ …μετριοπαθείς.

    Δεν ήθελα να το πιστέψω, αλλά η πρόταση για νέο κρατικό αερομεταφορέα και η ατάκα »εμείς θα βαράμε το ζουρνά και οι αγορές θα χορεύουν» αποδεικνύουν ότι είναι όντως άσχετοι και ελπίζω όχι επικίνδυνοι.

    Φοβάμαι ότι ακούσαμε το νέο »λεφτά υπάρχουν».

    Καληνύχτα και καλή μας τύχη.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Στοιχεία επικοινωνίας
Twitter