image «Οι φράχτες δεν αποτελούν λύση» Συναντήσεις στη Βουδαπέστη, Ουγγαρία

«Αν κάποιος θέλει να κάνουμε τη βρώμικη δουλειά, πρέπει να το λέει σαφώς και ανοιχτά. Δεν υπάρχει χώρος για υποκρισία»

Συνέντευξη στην Oľga Baková για το 2ο κανάλι της δημόσιας τηλεόρασης της Σλοβακίας STV 2

Θα ξεκινούσα με δύο δηλώσεις των πολιτικών μας. «Θα έπρεπε να αρχίσουμε να μιλάμε για τον αποκλεισμό της Ελλάδας από το Schengen. H Ελλάδα δεν ανήκει εκεί, γιατί δεν είναι ικανή να προστατέψει τα σύνορα Schengen» Αυτή είναι η δήλωση του Πρωθυπουργού Ρομπερτ Φίτσο. Και μια άλλη δήλωση: «Η Ελλάδα για την προσέγγισή της στους μετανάστες στην πραγματικότητα ήδη τώρα δεν αποτελεί μέρος του Schengen.» Αυτό είπε ο Υπουργός Εσωτερικών Ρομπερτ Καλινακ. Εσείς συναντηθήκατε με τους εκπροσώπους της σλοβακικής κυβέρνησης. Σας μετέφεραν αυτά τα λόγια; Με ποια επιχειρήματα ήρθατε εσείς;

Δεν άκουσα τέτοια επιχειρήματα. Ήρθα εδώ να παρουσιάσω στη σλοβακική κυβέρνηση και στους συνάδελφούς μου στο Υπουργείο Εξωτερικών επιχειρήματα που παρουσίασα ήδη στη Βιέννη, που θα παρουσιάσω στη Βουδαπέστη, όπως επίσης και στην Τσεχική Δημοκρατία, στη Σουηδία και Φινλανδία. Τα περισσότερα θέματα διευκρινίστηκαν και έγιναν αποδεκτά και υπάρχει μεταξύ μας η κατανόηση ότι πρόκειται για έκτακτη κατάσταση για πρώτη φορά στην μεταπολεμική ιστορία στην Ευρώπη.

Όμως, τέτοιου είδους δηλώσεις δεν ακούστηκαν μόνο από τη σλοβακική κυβέρνηση. Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά από επιθεώρηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα παραμελεί σοβαρά τα καθήκοντά της, με λίγα λόγια δεν κάνει αυτό που πρέπει. Μέχρι σήμερα κατασκευάστηκε μόνο ένα hotspot. Έπρεπε να ήταν 5. Σας κατακρίνουν ότι δεν ελέγχετε και δεν καταγράφετε του μετανάστες – σίγουρα όχι όλους – και δεν εξετάζετε αν αυτοί βρίσκονται καταχωρημένοι σε βάση δεδομένων της Interpol κι άλλων οργανισμών. Στην ουσία αφήνετε χιλιάδες ανθρώπους να μπουν μέσα στη χώρα και από κει πιο πέρα στην Ευρώπη χωρίς να γνωρίζετε ποιοι είναι. Αναφέρατε, λοιπόν, ότι λάβατε κάποια μέτρα. Ποια;

Η έκθεση της Επιτροπής δημιουργήθηκε με βάση ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές Νοεμβρίου και σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική. Τώρα βελτιώθηκε κατά πολύ. Άρα η αλήθεια είναι ότι καθώς περνάει ο χρόνος βελτιωνόμαστε στην αντιμετώπιση της κατάστασης και αν η επόμενη έκθεση ανακαλύψει ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε κάτι επιπλέον, τότε θα το κάνουμε.

Πριν από ένα χρόνο η Ιταλία είχε προβλήματα γιατί οι πρόσφυγες έρχονταν μαζικά κατά χιλιάδες στη Λαμπεντούζα και σε άλλα νησιά. Η Ρώμη τότε ζητούσε σθεναρά από την Ένωση, να τους βοηθήσει. Να στείλει προσωπικό και εξοπλισμό, να ενισχύσει το ρόλο της Frontex και να λύσει το πρόβλημα που δεν κατάφεραν να διαχειριστούν οι Ιταλοί. Δεν ακούσαμε την Αθήνα να ζητάει το ίδιο σθεναρά βοήθεια, ότι η κατάσταση είναι μη βιώσιμη. Γιατί; Νομίσατε ότι θα τα καταφέρετε μόνοι σας;

Αλλιώς έχουν τα πράγματα. Η Ιταλία είχε πρόβλημα. Εμείς τότε δεν είχαμε πρόβλημα και εκείνη την εποχή κι εμείς βοηθούσαμε τους Ιταλούς όταν έμειναν μόνοι όπως είμαστε σήμερα εμείς. Από τον Ιούνιο ήδη ζητάμε βοήθεια. Ήρθε μόλις τώρα τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Έρχεται αργότερα από τη στιγμή που τη χρειαζόμαστε και λιγότερη από ό,τι χρειαζόμαστε. Από τον όγκο βοήθειας που ζητήσαμε, λάβαμε περίπου το 10%. Αλλά αυτό είναι πρόβλημα όλης της Ευρώπης που δείχνει ανέτοιμη να δράσει. Άρα, έτσι όπως ήταν απομονωμένη στο πρόβλημα η Ιταλία, έτσι είναι σήμερα και η Ελλάδα. Αλλά εγώ λέω να είμαστε μαζί. Να δρούμε μαζί. Να σχεδιάζουμε και να αντιμετωπίζουμε μαζί. Να αντιμετωπίζουμε την κρίση από κοινού γιατί η Ελλάδα δεν θα τα καταφέρει μόνη της.

Αλλά γιατί – και πολλοί ρωτούν για αυτό – γιατί δεν ήσασταν ικανοί από τον Ιούνιο να κατασκευάσετε περισσότερα κέντρα ελέγχου και καταγραφής και τώρα ξαφνικά λέτε ότι και τα 5 hotspots θα είναι έτοιμα μέσα σε μερικές εβδομάδες. Δεν είναι επειδή αρχίσατε να συνεργάζεστε περισσότερο μόλις η Ένωση άρχισε να απειλεί με τον προσωρινό αποκλεισμό της Ελλάδας από το Schengen;

Όχι, απλά τώρα τα τελειώνουμε. Ξεκινήσαμε να τα χτίζουμε τον Ιούλιο, τον Αύγουστο. Στη Λέσβο είχαμε κτίρια, στα οποία καταγράφαμε τους πρόσφυγες και σταδιακά το λύναμε το πρόβλημα εκεί. Εκεί υπάρχουν περισσότεροι ειδικοί, προσωπικό και μηχανήματα για την καταγραφή. Η Frontex μας βοηθάει σε αυτό βήμα-βήμα. Ήρθαν Αυστριακοί και άλλοι, αλλά με αργούς ρυθμούς. Σταδιακά, όμως, ο χρόνος περνούσε και οι πρόσφυγες άρχισαν να έρχονται μαζικά και αυτό προσπαθούμε να εξηγήσουμε. Ξαφνικά άρχισε να έρχεται προς εμάς πλημμύρα. Εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες. Πεινασμένοι, πολλοί με πολύ δύσκολες συνθήκες υγείας. Αυτό δεν το περίμενε κανείς, κανένας αναλυτής ή οργανισμός, ότι ξαφνικά θα υπάρξει 1000 φορές μεγαλύτερη αύξηση μεταναστών. Στη Λέσβο είχαμε στο παρελθόν 7.000 πρόσφυγες ετησίως και πέρυσι ένας τέτοιος αριθμός ανθρώπων ερχόταν μόνον ημερησίως. Ένας ολόκληρος χρόνος μέσα σε μία μέρα.

Πώς μπορούμε ακόμη να σας βοηθήσουμε εμείς οι Σλοβάκοι και όλη η Ευρώπη; Τι χρειάζεστε τώρα περισσότερο;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει έναν ολόκληρο κατάλογο των αναγκών μας από το Δεκέμβριο. Μέσα σ’ αυτόν υπάρχουν πολλά πράγματα. Όπως είπα, προς το παρόν έχουμε λάβει 10, ίσως 15%. Η Σλοβακία επίσης προσέφερε κάτι. Θα χρειαζόμασταν εξειδικευμένο προσωπικό. Ενδεχομένως, γιατρούς, δασκάλους. Κάθε μέρα κάνουμε επικαιροποίηση των αναγκών μας.

Είστε ικανοποιημένοι με αυτό που σας πρόσφερε η Σλοβακία;

Κατά κάποιον τρόπο ναι.

Και κατά ποιον τρόπο όχι;

Νομίζω ότι εις ό,τι αφορά την υλική πλευρά, υπάρχει εδώ πολύ καλή βούληση. Αλλά αυτό που θα θέλαμε ακόμη από τους Σλοβάκους είναι λίγη πολιτική υπομονή και λίγο περισσότερη αυτοσυγκράτηση για να μην ανταλλάσουμε μεταξύ μας σκληρά λόγια. Γι’ αυτό ήρθα εδώ, γιατί όταν επικοινωνούμε, κατανοούμε ο ένας τον άλλο καλύτερα.

Τι θα γίνει αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα είναι ικανοποιημένη με αυτό που κάνατε; Τι θα γίνει αν αυτό δεν φανεί επαρκές; Ακόμη υπάρχει η απειλή ότι η Ελλάδα θα αποκλειστεί από το Schengen προσωρινά για 2 χρόνια.

Τι μπορούμε να κάνουμε αν κάποιος αποφασίσει έτσι; Αν κάποιος χρειάζεται να μας κάνει αποδιοπομπαίο τράγο, τότε ας το κάνει. Αλλά αυτός δεν είναι τρόπος για να διατηρηθεί ενιαία η Ένωση. Επιπλέον, σήμερα μπορεί να είναι η Ελλάδα, αύριο ας πούμε η Ιταλία, μετά Μάλτα, Βουλγαρία ή Σλοβακία για κάποιον άλλο λόγο. Εγώ δεν μπορώ να φανταστώ ζωή σε μία Ένωση της οποίας η πολιτική βασίζεται στο να θυσιάζει κάποιον.

Είναι ένα από τα ενδεχόμενα για τα οποία ετοιμάζεστε σαν για το χειρότερο πιθανό σενάριο;

Ως κράτος, δημοκρατία πρέπει να ετοιμαστούμε για οποιοδήποτε σενάριο, αλλά εγώ δε νομίζω ότι αυτό θα ήταν το χειρότερο που μπορεί να συμβεί.

Αν όχι αυτό, ποιο θα ήταν για τους Έλληνες το χειρότερο σενάριο;

Αν τα κράτη με τα οποία συνορεύουμε, έκλειναν τα σύνορά τους. Εμείς θα γινόμασταν τόπος στο οποίο θα παγιδευόντουσαν εκατοντάδες χιλιάδες απελπισμένοι πρόσφυγες.

Δηλαδή είνει εκείνο το σενάριο για το οποίο μιλούν οι πολιτικοί όπως ο Ούγγρος Πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν, ότι πρέπει να κλείσουν τα σύνορα μεταξύ της Ελλάδος, Μακεδονίας και Βουλγαρίας. Αυτό φοβάστε περισσότερο;

Δεν πιστεύω ότι αν τα Σκόπια ή η Σόφια ήθελαν να σφραγίσουν τα σύνορά τους ότι θα χρειάζονταν να τους το ψιθυρίσει κάποια άλλη χώρα η οποία δεν συνορεύει με την Ελλάδα. Αν οι χώρες στην Ευρώπη θέλουν να βοηθήσουν την ήπειρο και τις ίδιες, τις προσκαλώ να έρθουν στα νησιά μας. Όλα τα υπόλοιπα αποτελούν μόνο δημιουργία κρίσης από τους λαϊκιστές.

Τι μπορείτε να κάνετε για την προστασία των συνόρων από τη θάλασσα, γιατί, φυσικά, υπάρχουν οι συμβάσεις του ΟΗΕ, η Σύμβαση της Γενεύης και κάποια όρια που δεν μπορούν να ξεπεραστούν. Αλλά τι μπορείτε να κάνετε να αποθαρρύνετε τους πρόσφυγες;

Κάνουμε κάθε μέρα και στιγμή ό,τι κάνει και η Frontex. Φυσικά, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης, τη Συνθήκη της Λισσαβώνας, το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο, τους ελληνικούς νόμους, την ηθική και τις αξίες. Φυλάμε τα σύνορά μας, αλλά δεν θα βυθίζουμε ποτέ τις βάρκες με τους μετανάστες και δεν θα επιτρέψουμε να πεθαίνουν γυναικόπαιδα στη θάλασσα. Αν υπάρχει στην Ευρώπη εταίρος που πιστεύει ότι πρέπει να αφήσουμε τους ανθρώπους να πνιγούν, ας έρθει να μας το πει. Αν κάποιος θέλει να κάνουμε τη βρώμικη δουλειά, πρέπει να το λέει σαφώς και ανοιχτά. Εδώ δεν υπάρχει χώρος για υποκρισία, κατηγορίες και παιχνίδια με τις ζωές χιλιάδων ανθρώπων.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Στοιχεία επικοινωνίας
Twitter