image Δεν αρκούν πια τα εργαλεία του ’87 ή του ’96 ή η «εξημέρωση του θηρίου» για την Τουρκία -στην ΕΡΤ1 Δεν θα επιτρέψουμε να γίνει η Ελληνική Δημοκρατία του 2018 δημοκρατία της Βαϊμάρης του 1933

ΣτΕ για θρησκευτικά: Ομοβροντία επί του συμβολικού, αδιανόητη σε νεωτερική κοινωνία -στο Κόκκινο

«Στο Κόκκινο» συνομίλησε με τον Στάθη Σχινά ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Ξυδάκης.

Για την υπουργική τροπολογία που αφορά το Πανελλήνιο Ίδρυμα Τήνου.

Κατά παράδοση, από το 1824, όταν ιδρύθηκε το Πανελλήνιο Ιερό ίδρυμα της Ευαγγελιστρίας Τήνου, διοικούνταν από μικτό σύστημα, κυρίως λαϊκών. Η παράδοση που ξεκινά πριν ιδρυθούν καν το ελληνικό κράτος και η Εκκλησία της Ελλάδας, τηρήθηκε με μεγάλη επιτυχία. Αυτό δείχνουν οι δύο αιώνες της ιστορίας του και το γεγονός ότι στο διάβα των αιώνων δεν υποστεί κάποια ουσιώδη μεταβολή. Είδαμε το Ίδρυμα να προκόβει και μαζί να προκόβει το νησί, το δε προσκύνημα να αποκτά οικουμενική ακτινοβολία.

Ωστόσο κάθε Μητροπολίτης από την εποχή ήδη του Δαμασκηνού επιβουλευόταν αυτόν τον τρόπο διοίκησης και ήθελε να το μετατρέψει σε αμιγώς εκκλησιαστικό, πράγμα όμως που δεν τόλμησε ποτέ κανείς, ούτε Βασιλιάς ούτε Πρωθυπουργός.

Το Ίδρυμα έχει μία μεγάλη ροή ρευστότητας από τα αφιερώματα των πιστών. Όλα αυτά διατίθενται και αξιοποιούνται με πολύ αυστηρούς κανόνες και συγκεκριμένο πλαίσιο, για κοινωφελείς σκοπούς. Το γηροκομείο, ο Δήμος, το Λιμενικό Ταμείο, η Αποστολική Διακονία, η επιχώρια Μητρόπολη είναι μερικοί από τους αποδέκτες.

Διάρρηξη επί Χούντας και το 2014

Η μακρά παράδοση διερράγη επί Χούντας του 1969. Επανήλθε το 1976 επί κυβερνήσεως Καραμανλή με τη Μεταπολίτευση. Και έγινε διάρρηξη αυτής της συνέχειας το 2014 με μία διάταξη που έφερε ο υπουργός κ. Λοβέρδος χωρίς να προηγηθεί καμία συζήτηση. Έτσι το Ίδρυμα μετετράπη σε εκκλησιαστικό με διπλή μάλιστα ψήφο στον Πρόεδρο Μητροπολίτη. Αμέσως ξεσηκώθηκε ο κόσμος της Τήνου και έλαβαν χώρα σοβαρά και μάλλον θλιβερά επεισόδια. Από τότε αποτελούσε παλλαϊκό αίτημα των Τηνιακών ως κοινότητα, χωρίς κομματική και πολιτική χροιά, να επανέλθει το Ίδρυμα στο κατά παράδοση καθεστώς του. Κάτι που έγινε κατορθωτό πριν από μερικές βδομάδες, με τη βουλευτική τροπολογία που με την υποστήριξη ΣΥΡΙΖΑ και Ποταμιού επανέφερε απλώς την τάξη στα προ του 2014. Επανέφερε δηλαδή την παράδοση των δύο αιώνων.

Εδώ είναι η πολιτική ουσία: με τη Μεταπολίτευση επιτεύχθη μία πολύ μεγάλη συμφωνία μεταξύ Κράτους και Εκκλησίας. Τόσο ο νόμος του 1976 που όρισε τα του Ιδρύματος αλλά κυρίως ο καταστατικός χάρτης της Εκκλησίας του 1977 ρύθμισε πάρα πολλές πτυχές. Μια από αυτές ήταν ότι το Πανελλήνιο Ίδρυμα Τήνου εξαιρούνταν από το καθεστώς του εκκλησιαστικού ιδρύματος.

Έτσι, το ίδρυμα παρέμεινε ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και επομένως εποπτεύεται από το κράτος. Το ίδιο ισχύει και για την Παναγία Σουμελά. Το κράτος μπορεί ανά πάσα στιγμή να κάνει διαχειριστικό και διοικητικό έλεγχο κατά τους κανόνες του δημόσιου λογιστικού. Αντιθέτως ένα εκκλησιαστικό ίδρυμα κανονίζεται με τις πράξεις της Ιεράς Συνόδου. Είναι εκτός δημοσίου λογιστικού, εκτός ΑΣΕΠ, εκτός κανόνων γενικού λογιστηρίου. Στην Τήνο έχουμε ένα πανελλήνιο Ίδρυμα που φτιάχτηκε ώστε να απευθύνεται στους Πανέλληνες και να έχει κοινωφελή δημόσιο χαρακτήρα. Με την πρόσφατη ψήφιση τροπολογίας στη Βουλή επαναφέραμε απλώς την παράδοση η οποία είχε διαρραγεί με πονηρό τρόπο.

Το τι σήμαινε αυτό για την τοπική κοινωνία, φάνηκε από τον τρόπο που υποδέχτηκε ο κόσμος τους βουλευτές, αλλά προπάντων τον Πρωθυπουργό στην προχτεσινή επίσκεψη στην Τήνο και τη Σύρο. Με τιμές ενός δικού τους ανθρώπου, ενός ανθρώπου που προασπίστηκε τα δίκαια και τις προσδοκίες του.

Ένα σοβαρό παράδοξο

Εδώ δηλαδή έχουμε ένα σοβαρό παράδοξο. Η Πολιτεία όπως παρενέβη και το ‘76, παρεμβαίνει και  το 2018 να υποστηρίξει την παράδοση, να υποστηρίξει την αρμονική συμβίωση κλήρου και λαού, της οργανωμένης εκκλησίας και των εκφραστών των κοινοτήτων.

Αντίθετα  η Εκκλησία προσπαθεί με διάφορους τρόπους να περιχαρακωθεί και να διαρρήξει αυτή την αρμονική λειτουργία χωρίς να έχει γίνει μία δεύτερη μεγάλη συμφωνία διαχωρισμού Εκκλησίας-Κράτους. Αυτά είναι οιονεί πραξικοπήματα στα οποία συνεργεί ένα μέρος του πολιτικού συστήματος.

Οι βουλευτές δεν ήξεραν τι ψήφισαν το 2014. Ο κ. Λοβέρδος υποστήριξε ότι το 2014 το είχε ζητήσει η Εκκλησία. Ωστόσο, ο γενικός γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας εκείνης της περιόδου τόνισε ότι η εκκλησία δεν ζήτησε τίποτα, ήταν πρωτοβουλία της πολιτικής ηγεσίας. Η δε Διοικούσα Επιτροπή του Ιδρύματος και η επιτροπή της Ευαγγελίστριας το έμαθαν αφού είχε ψηφιστεί. Δεν τους είχε ρωτήσει κανένας.

Τώρα έγινε συζήτηση, διάλογος και εν πάση περιπτώσει επαναφέραμε αυτό που ισχύει επί δύο αιώνες, αυτό που επανέφερε η Δημοκρατία όταν είχε καταργηθεί από τη Χούντα και αυτό εκτιμάται από όλους τους πολίτες της Τήνου και από όλους τους πολίτες των Κυκλάδων που γνωρίζουν τα πράγματα.

Ομοβροντία επί του συμβολικού

Για την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα  θέματα που σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών

Καταρχάς να διευκρινίσουμε ότι η γνωμοδότηση του ΣτΕ αφορά τη διδασκαλία του σχολικού έτους 2016-17 καθότι η υπουργική απόφαση Φίλη αφορούσε εκείνη τη χρονιά. Άρα δεν αλλάζει τίποτα στην τρέχουσα διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών του τρέχοντος έτους (2017-18) διότι εν τω μεταξύ έχουν εκδοθεί άλλες υπουργικές αποφάσεις, τις οποίες δεν αμφισβήτησε η Εκκλησία ούτε προσέφυγε γι’ αυτές. Πρόκειται δηλαδή για μία ομοβροντία επί του συμβολικού. Αυτό το ξέρουν και οι δικαστές.

Κατά τη γνώμη μου όμως ήδη δημιουργείται ένα πολιτειακό πρόβλημα. Η Εκκλησία της Ελλάδας ως εκκλησία της επικρατούσας θρησκείας, όχι της μοναδικής και της υποχρεωτικής, επεμβαίνει στο αναφαίρετο και αδιαμφισβήτητο δικαίωμα της Πολιτείας στην εκπαίδευση των ελληνοπαίδων.

Υπάρχει διάκριση εξουσιών και ρόλων. Ετέθη το περασμένο διάστημα και εξακολουθεί να τίθεται το ερώτημα «η Εκκλησία μπορεί να συνδιαμορφώνει ζητήματα της πολιτικής εξουσίας»; Διότι υπάρχουν αξιώσεις της ιεραρχίας της εκκλησίας να διαμορφώνει εξωτερική πολιτική, να διαμορφώνει εκπαιδευτική πολιτική, να διαμορφώνει μία πολιτική διακρίσεων με βάση την ερωτική κλίση ή την εν γένει συμπεριφορά των ανθρώπων. Αδιανόητα πράγματα σε νεωτερικές κοινωνίες.

Αδιανόητα όμως επίσης μέσα στη βαθύτερη ουσία της ορθόδοξης εκκλησίας που είναι το πνεύμα περιχώρησης, συμπερίληψης και όχι αποκλεισμού και μίσους.

====

Το σχετικό ρεπορτάζ του σταθμού και το ηχητικό απόσπασμα εδώ.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Στοιχεία επικοινωνίας
Twitter