image Ο Ζάεφ έκανε μια εντυπωσιακή παραδοχή image Πόθεν η κοινή λέξις τραγουδώ; -στο Έθνος

Μας άλλαξε η εποχή;

Άρθρο του Νίκου Ξυδάκη στην πρώτη Εποχή του 2019, για τα τριάντα χρόνια από την έκδοση της εβδομαδιαίας εφημερίδας

Μετράμε τη ζωή μας με επετείους. Με απουσίες. Και μεταμορφώσεις. Από την τριακονταετηρίδα της Εποχής, της δικής μας alma mater, απουσιάζει ένας εκ των συνιδρυτών και εμπνευστών, ο Άγγελος Ελεφάντης, ο Ευρυτάν που μας πήρε απ’ το χέρι και είπε: τώρα θα βγάλουμε εφημερίδα, μάλιστα μια Monde στα ελληνικά. Και ο Ηλείος Θοδωρής Μιχόπουλος.

Κρατάμε από την τριακονταετηρίδα τις  αλλεπάλληλες μεταμορφώσεις, τη σκόνη του χρόνου που κάθισε πάνω μας, πλούσια, βαριά, ασήκωτη. Οταν εκδόθηκε η Εποχή, λίγο μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ εσωτερικού (άλλη μία…), η Ιστορία δεν είχε ακόμη χωριστεί στα δύο, πριν και μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Το Τείχος υπήρχε ακόμη, ετοιμόρροπο μεν, αλλά υπήρχε.

Εμείς εκείθεν του Τείχους περισσότερο βλέπαμε την ετεροδοξία, τις ωθήσεις της πολωνικής Αλληλεγγύης, τις προσδοκίες για μετασχηματισμούς. Εντεύθεν του Τείχους, ζούσαμε την αποσύνθεση της κραταιάς μεταπολεμικής Αριστεράς, στην Ιταλία, στην Ελλάδα, στη Βρετανία, καθώς επέλαυνε ο θατσερισμός κλονίζοντας και επιμολύνοντας τη σοσιαλδημοκρατική και αριστερή παράδοση της Ευρώπης. Είχε τελειώσει προς πολλού η χρυσή τριακονταετία της μεταπολεμικής Ευρώπης, το trente glorieuses και το miracolo economico, και η νέα τριακονταετία έφερνε λιγότερη αισιοδοξία, βαθείς μετασχηματισμούς στην εργασία, επιβράδυνση της κοινωνικής ανάπτυξης, νέα ανθρωπολογικά υποδείγματα, και ασφαλώς νέες απαιτήσεις για πολιτική και επικοινωνιακή δράση.

Σε αυτή την καμπύλωση του καιρού βγήκε η Εποχή (σοφή επιλογή τίτλου…) και μας πήρε μαζί της, μάς έστειλε στο άδηλο μέλλον. Πάνω στη γουτεμβέργεια βάρκα της Εποχής υποδεχθήκαμε και σχολιάσαμε και αντιμετωπίσαμε τις νέες προτυπώσεις που μεταμόρφωναν ήδη την ελληνική κοινωνία της ώριμης μεταπολίτευσης: το λάιφστάιλ, την κρίση του ΠΑΣΟΚ, τον λαϊκισμό, το «βρώμικο» ‘89, τη συνάσπιση της αριστεράς και την επανααποκόλλησή  της, τον εγχώριο θατσερισμό, τον εκσυγχρονισμό και το κόμμα του Χρηματιστηρίου, τα πρόδρομα φανερώματα της κρίσης, την ανάδυση μιας Νέας Αριστεράς των παραδόσεων και των αντιπαγκοσμιοποιητικών κινημάτων, εντέλει την ίδια την κρίση, σφοδρή και καταλυτική.

Από την κριτική και την αμφισβήτηση, από την πληγωμένη ουτοπία και τη διαρκή αντιπολίτευση, στην εξουσία, στη διακυβέρνηση. Το 2015 είναι η τομή και η δοκιμασία για την Αριστερά. Τομή και δοκιμασία και για την Εποχή των ιδαλγών, των μοναχικών, των μαρτύρων άλλων καιρών και άλλου ήθους, άλλων προσδοκιών. Τομή και δοκιμασία για όλους μας στο φιλόξενο μα περιορισμένης ως τότε απήχησης οικοσύστημα της αριστεράς. Το σιδερένιο χέρι της ιστορίας μάς άρπαξε και μας πέταξε στο προσκήνιο, όργανό της, προσάναμμα και καύσιμη ύλη. Εδώ βρισκόμαστε τώρα. Σε μια νέα εποχή.

Αναρωτιέμαι. Πόσο ίδιοι είμαστε; Πόσο βαθιά αλλάξαμε; Μας άλλαξε ο Καιρός, ο βλοσυρός γέρων Χρόνος; Μας άλλαξε η εποχή; Ναι. Γινήκαμε άλλοι, αφεύκτως. Όχι καλύτεροι ή χειρότεροι· άλλοι. Άλλοτε καλύτεροι, άλλοτε χειρότεροι. Ο καιρός έπνευσε μέσα από τις σελίδες και τους τίτλους, τις παραγράφους και τα Times, και μας άσπρισε τα μαλλιά, εκβάλλει ήδη σε άυλες ιστοσελίδες, σε σμάρτφον, σε ιδέες που δοκιμάστηκαν και σαρώθηκαν, σε ιδέες που δοκιμάστηκαν και άντεξαν, σε ήθη και σε περπατησιές που μας κράτησαν όριους, σε σχέσεις και φιλίες που μένουν, σε σχέσεις και φιλίες που σκόρπισαν, σε πολιτικές πλατφόρμες που υπερφορτώθηκαν με ψευδαισθήσεις και βολονταρισμό, σε χαρακτήρες που παραμορφώθηκαν από ματαιοδοξία και βοναπαρτισμό.

Τι είναι αλλαγή; Πολλά. Στον Γατόπαρδο του Λαμπεντούζα ο νεαρός αριστοκράτης Τανκρέντι λέει στον θείο του, πρίγκιπα της Σαλίνα: «Εάν θέλουμε να παραμείνουν όλα ως έχουν, πρέπει όλα να αλλάξουν». Οι Χασιδίμ δάσκαλοι λένε: «Τα πάντα θα είναι όπως τώρα, αλλά μόνο λίγο διαφορετικά». Και ο Επίκουρος: «Άφοβον ο θεός, ανύποπτον ο θάνατος· και ταγαθόν μεν εύκτητον, το δε δεινόν ευκαρτέρητον».

Με υγεία και διαύγεια,  εμπρός για την τεσσαρακονταετηρίδα!

Leave a Reply

Your email address will not be published.