image Ο Μητσοτάκης κάθε βράδυ προσεύχεται να περάσει η Συμφωνία των Πρεσπών -στον ΑΝΤ1 image «Να συναντηθούν βουλευτές και από τις δυο χώρες» -στην ΕΡΤ

Millennials: το υπαρξιακό είναι πολιτικό ― Ένα Βλέμμα, στο Έθνος

Πριν από εννέα μήνες, με αφορμή μια παράσταση της Νατάσας Μποφίλιου γράφτηκε μια από τις διεισδυτικότερες μικροαναλύσεις για τους Έλληνες millennials, τους ας πούμε ηλικίας 22 έως 38. Την έγραψε ένας αυτής της γενιάς, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Ανδρέας Μπελεγρής. Σε μια παράσταση του Belle Rêve, απείκασμα του Λεωφορείου ο Πόθος του Τένεσι Ουίλιαμς, ο Α. Μπ. ανακαλύπτει τα όνειρα και τις ματαιώσεις της γενιάς που ζει την απώλεια της αιωνίας προόδου και της αυξανόμενης ευημερίας.

Πρόκειται για τη γενιά που ενηλικιώνεται αργά, βασανιστικά, υπό το βάρος υπερβολικών προσδοκιών (ακαδημαϊκών, επαγγελματικών, κοινωνικών), που έχει χάσει το ρεφραίν «κάθε γενιά και καλύτερα», δεν βρίσκει δουλειά ή βρίσκει μια minijob και λέει ευχαριστώ, που στο ξεκίνημά της ήδη ήταν γενιά των 700€, G700, και κατέληξε γενιά της δομικής γιγαντοανεργίας, της δια βίου επισφάλειας και του υποκατώτατου, που κινείται άνετα στην ψηφιακή οικουμένη και την άυλη οικονομία των υπηρεσιών, αλλά σαν να αποφεύγει τον πραγματικό κόσμο και τις πρακτικές δυσχέρειες, που έχει ιδρυτικά ορόσημα τις μεγάλες ρήξεις: τον υβριδικό κόσμο του φόβου και του τζιχάντ μετά την 11/9, τον ανερμήνευτο Δεκέμβρη ‘08, τη χρεοκοπία του 2010, προ πάντων τη δεκαετή και συνεχιζόμενη Μεγάλη Ύφεση, τον αναδυόμενο μεταφασισμό.

Ο Μπελεγρής καταγράφει μια αναδίπλωση των Ελλήνων millennials προς τα έσω, προς το ιδιωτικό και το αισθητικό:

«Η εξιστόρηση ιδιωτικών στιγμών με μεγάλες δόσεις μελαγχολίας και νοσταλγίας μέσα από τα τραγούδια, με υψηλό αίσθημα ευθύνης ως προς την αισθητική, φαίνεται ότι επί χρόνια, κάπου στα κρυφά, μακριά από τα πρώτα θέματα των media, συντρόφευσε, παρηγόρησε και εξέφρασε μια γενιά που έβλεπε τη ζωή της να περνά και να μην ‘γνωρίζει ο ένας για τον άλλον’. Μια γενιά που είχε ανάγκη την κατανόηση, την ανθρώπινη επικοινωνία μπλεγμένη στα καλώδια του διαδικτύου και τις αιφνιδιαστικές κοινωνικές αναταράξεις, για τις οποίες τίποτα δεν την είχε προετοιμάσει. Μια γενιά που είδε την ασχήμια του φασισμού να κερδίζει έδαφος και τον φόβο του ξένου να απειλεί να γίνει καθεστώς. Κι αυτό συμβαίνει, ακόμα χειρότερα, για τη γενιά που έρχεται πίσω και που δεν μπορεί να συγκρίνει εμπειρικά, που δεν έχει δικές της μνήμες σταθερότητας ή ευμάρειας, που κυοφορήθηκε σε σεισμικές δονήσεις.

»Στα όσα κάνει η Μποφίλιου με τον Ευαγγελάτο και τον Καραμουρατίδη, πάντοτε υπάρχει μια ‘πολιτική ορθότητα’ (ίσως, καλύτερα, μια ‘καθαρότητα’) […] σαν να νοσταλγεί την ευμάρεια, όχι να θρηνεί την καταστροφή. Τραγουδά για την απώλεια του Belle Rêve. Οι τρεις τους ίσως έτσι και να επιβλήθηκαν: ως να αναπολούν μια ιλουστρασιόν εποχή στον απόηχο όλων των γόνιμων και στείρων στοιχείων της. ‘Μεγάλωνα στην τσέπη του πατέρα μου / δεμένη μ’ αλυσίδα στα κλειδιά του / με τ’ όνομα, τ’ αμάξι και τα σπίτια του / και μ’ όλα τα μεγάλα όνειρα του’, γράφει εξαίσια ο Ευαγγελάτος».

Το υπαρξιακό είναι και πολιτικό: αυτή είναι η αμφίσημη κληρονομιά του ‘60-’70, όπως τουλάχιστον μάς το έμαθαν ο Ντύλαν και ο Σαββόπουλος, ο Παζολίνι. Το κουβάλησαν σε όλη τη Μεταπολίτευση, γοητευτικά και λαϊκά, ο Ρασούλης, ο Παπάζογλου, ο Θαν. Παπακωνσταντίνου, ο Αλκ. Ιωαννίδης, ο Αγγελάκας· η Λούλα Αναγνωστάκη, ο Παπαγιώργης και ο Βακαλόπουλος, ο Τσιώλης, ο Γιάννης Οικονομίδης σήμερα, πολλοί άλλοι, σε σινεμά, θέατρο, λογοτεχνία.  

Η πολιτική αφορά την ύπαρξη, με υλικούς και πνευματικούς όρους εξίσου. Ο βαθύς μετασχηματισμός της εργασίας και των κοινωνικών υποκειμένων, η παγκοσμιοποίηση, η νεοφιλελεύθερη ΤΙΝΑ, η πτώση του υπαρκτού, ο μαρασμός της σοσιαλιστικής φαντασίας του 20ού αιώνα, άφησαν την Αριστερά αμήχανη να βυθίζεται σε μεταϋλικές αναζητήσεις.

Την αφύπνισε η σφοδρότητα της κρίσης, όταν είδε να κατεδαφίζονται τα κοινωνικά δικαιώματα και η ίδια η αυτονόητη νεωτερικότητα. Τώρα επείγει να αφουγκραστεί τις αναδυόμενες σκληρές ταξικότητες, τις νέες συλλογικές ευαισθησίες, το αίσθημα της ορφάνιας, τη λαχτάρα και τη δίψα των millennials, και να τα εκφράσει σε συνεκτικά σχέδια, σε οράματα που αγκαλιάζουν και εμπνέουν.

~~

Το άρθρο του Ν. Ξυδάκη δημοσιεύθηκε στο Έθνος της Κυριακής 20 Ιανουαρίου 2019.

Leave a Reply

Your email address will not be published.