image Ευρωεκλογές: Η στιγμή που η Ευρώπη θα στοχαστεί ξανά τον εαυτό της -στο Attica tv image Αναθεώρηση με αίσθηση ευθύνης- στην Ολομέλεια

Συνάντηση με θετικό απολογισμό -συνέντευξη στην Εποχή

Τη συνέντευξη του Νίκου Ξυδάκη γύρω από την πρόσφατη συνάντηση ΤσίπραΕρντογάν πήρε ο δημοσιογράφος Παύλος Κλαυδιανός. Δημοσιεύθηκε στην Εποχή, την Κυριακή 10 Φεβρουαρίου 2019.

Να ξεκινήσουμε τη συζήτησή μας με μια πρώτη συνολική εκτίμηση της συνάντησης Τσίπρα – Ερντογάν...

Νίκος Ξυδάκης: Επιβεβαιώθηκε, κατά τη γνώμη μου, ότι έπρεπε να γίνει. Είναι μια εκτίμηση αυτή βέβαια, αλλά νομίζω ότι επιβεβαιώνεται εμμέσως, καθώς και οι δύο ηγέτες έδειξαν προσεκτικά τις ατζέντες τους, λίγο-πολύ. Ακόμα και την υπόθεση των «8» ο Ερντογάν την ανέδειξε περισσότερο ως μια υποχρέωσή του για εσωτερικούς λόγους.

Ήταν μια επίσκεψη σε μια περίοδο που βρίσκει την Ελλάδα, μετά τη συμφωνία για το Μακεδονικό, ενισχυμένη διπλωματικά και γεωπολιτικά και, καθώς φαίνεται, μετράται ο αναβαθμισμένος ρόλος της στη Βαλκανική. Ζυγίζει, επίσης, τη θέση της στους μεγάλους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην ευρύτερη περιοχή.

Είμαστε σε μια φάση που η Τουρκία αναδιατάσσεται στο μεταβαλλόμενο μέτωπο της Μ. Ανατολής και δεν επιθυμεί να έχει μέτωπο και στο Αιγαίο. Ο Ερντογάν δεν αντέχει τα τόσα πολλά μέτωπα της διακυβέρνησής του, για αναβαθμίσεις και διεκδικήσεις στο Αιγαίο, ύστερα από την εμπλοκή του στη Μέση Ανατολή. Υπ’ αυτή την έννοια, η ενεργητική στάση εκ μέρους της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας, η οποία ανατροφοδοτεί ένα σθεναρό και σοβαρό για τα ελληνικά ζητήματα διάλογο, είναι καταρχάς με θετικό απολογισμό. Φυσικά όλα αυτά θα φανούν με την πάροδο του χρόνου.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός μίλησε για θεμέλια που τέθηκαν για να ακολουθήσει το χτίσιμο. Έχει τη σημασία του αυτό.

Κάθε Έλληνας ηγέτης έχει υποχρέωση να θεωρεί ότι αναθεμελιώνει και συνεχίζει μια παράδοση διαλόγου που ξεκινά από τους δυο μεγάλους εχθρούς, τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον Κεμάλ Ατατούρκ. Το ιστορικό φόντο είναι αυτό. Δεν είναι εύκολη η σχέση της Ελλάδας και της Τουρκίας. Πρέπει να είμαστε διαβασμένοι, μελετημένοι, προετοιμασμένοι για τις συμπεριφορές των γειτόνων, για τον τρόπο που εκφέρουν το λόγο τους, τι λένε και τι εννοούν σε δεύτερο και τρίτο επίπεδο. Θα έβλεπα πολύ θετικό ότι υπάρχει ένας ικανοποιητικός, έως πολύ ισχυρός δίαυλος επικοινωνίας απευθείας μεταξύ των δυο ηγετών και αυτό φάνηκε και από την εκτενή κατ’ ιδίαν συνομιλία που είχαν.

Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι τώρα. Ποιοι ήταν οι στόχοι, μ’ αυτό το ταξίδι, της ελληνικής πλευράς;

Η στόχευση είναι ηρεμία στο Αιγαίο. Είναι, εξάλλου, πάγια στόχευση της Ελλάδας. Και αυτό έχω την εντύπωση, από κάποια στοιχεία, φαίνεται να το επιθυμεί και η τουρκική πλευρά και το διευκολύνουμε εμείς, το επιβεβαιώνουμε και το επαναπροτείνουμε μέσα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και των διεθνών κανόνων. Δεν μπορεί η Τουρκία να έχει δυνάμεις σκόρπιες εδώ και εκεί, μόνο και μόνο για να ικανοποιεί εσωτερικές πιέσεις, ένα μέτωπο εντυπώσεων.

Μου απάντησες ήδη και στην επόμενη ερώτηση που θα σου έκανα. Ποια ήταν η στόχευση της Τουρκίας;

Πρώτον, να μην έχει αγκάθια και δύσκολα θέματα με την Ελλάδα. Δεύτερον, αναγνωρίζει και αντιλαμβάνεται ότι και στους μεγάλους ενεργειακούς σχεδιασμούς και στις ισορροπίες στα Βαλκάνια, η Ελλάδα δεν είναι η Ελλάδα του 2008 ή του 2012 μεσούσης της κρίσης. Είναι μια χώρα που ξεφεύγει από την απομόνωση και τη διπλωματική απαξίωση και μάλιστα παίζει πολύ δυναμικά στο διεθνή στίβο. Όλα αυτά έχουν το δικό τους βάρος.

Επίσης, η Ελλάδα είναι η χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία και τον μνημονιακό καταναγκασμό ξεπέρασε με ομαλό τρόπο, δηλαδή συνεισφέροντας ένα είδος μαθήματος συνοχής στην ΕΕ, αλλά και διδάσκοντας ένα μάθημα διπλωματικής επιτυχίας στην ΕΕ με το Μακεδονικό, για το πώς επιλύονται διπλωματικά και ειρηνικά οι διαφορές. Πηγαίνει τώρα ο Τσίπρας σαν άγγελος, αγγελιαφόρος, της Ευρώπης και επισκέπτεται τον πρόεδρο Ερντογάν, ο οποίος πάσχει από μια σχετική απομόνωση διπλωματική, είναι ένας δύσκολος συνομιλητής, δεν είναι εύκολος συνομιλητής για τους ευρωπαίους εταίρους.

Ο Στόλτενμπεργκ, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, αξιολογώντας τη συνάντηση, όντως έκανε αμέσως δηλώσεις συγχαίροντας τους Ερντογάν – Τσίπρα για το διάλογο που ανέπτυξαν. Σε συνέχεια, μάλιστα, των συγχαρητηρίων του στους Ζάεφ – Τσίπρα.

Είναι αλήθεια ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα παίζει επιτυχώς και το βαλκανικό της και τον ευρωπαϊκό της ρόλο, στη δύσκολη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, προβάλλει με τις αξιώσεις μιας χώρας που παίζει σημαντικό ρόλο. Ασκεί γόνιμη διπλωματία, έχει γίνει λύτης προβλημάτων, επιμέρους προβλημάτων, είναι game changer, στη διπλωματική αργκό, δηλαδή αυτός που αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού. Και τους αλλάζει προς την ειρήνευση, τη σταθερότητα, με αμοιβαίο όφελος.

Προβάλλει ως τέτοια χώρα η Ελλάδα και μην ξεχνάμε από ποια κατάσταση την περασμένη δεκαετία: από μια κατάσταση απαξίωσης, λοιδορίας, στα όρια της συκοφαντίας.

Ορίστηκαν να συνεχιστούν οι συνομιλίες σε δυο επίπεδα. Ένα μεταξύ υπουργών Αμύνης και ένα μεταξύ υπουργών Εξωτερικού. Το δεύτερο να υποθέσουμε ότι περιλαμβάνει και το Κυπριακό;

Ναι, με κάποιες προϋποθέσεις. Η απεσταλμένη ειδική σύμβουλος για το Κυπριακό του γραμματέα του ΟΗΕ πήγε προ ημερών στη Λευκωσία για να μεταφέρει κάποια μηνύματα και ένα πλαίσιο για επανέναρξη του διαλόγου. Δεν το γνωρίζουμε, θα πρέπει όμως να ληφθεί υπόψη.

Η Κυπριακή Δημοκρατία φαίνεται μάλλον αναβαθμισμένη από τις τελευταίες εξελίξεις στα ενεργειακά. Μεγάλη σημασία, και διπλωματική, έχει η συνάντηση των δύο υπουργών Αμύνης Ελλάδος και Τουρκίας. Είναι και οι δυο πρώην γενικοί επιτελάρχες, αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων, έχουν κάποια κοινή επιχειρησιακή κουλτούρα, γνωρίζονται πολύ καλά πάνω στα επαγγελματικά τους πεδία, άρα έχουν και μια επαγγελματική γλώσσα που τους επιτρέπει, κάπως, να συνεννοηθούν με μεγαλύτερη ειλικρίνεια. Ο καθένας, βέβαια, υπερασπίζεται τα εθνικά του συμφέροντα και τις εθνικές του θέσεις, αλλά είναι καλό να γνωρίζει ο ένας τον άλλο και να μπορεί να συνεννοηθούν με μεγαλύτερη αμεσότητα.

Μερικοί αναλυτές, που αξιολογούν θετικά την επίσκεψη, αν και μη φιλικοί στην κυβέρνηση, θεωρούν ότι το Κυπριακό υπήρξε κύριο θέμα στη συζήτηση. Υπενθυμίζεται η φράση – υπαινιγμός του Ερντογάν για την έναρξη συνομιλιών «χωρίς υπεκφυγές της τελευταίας στιγμής», όπως και η πρόταξη από τον Α. Τσίπρα του ζητήματος της «ασφάλειας της Κύπρου». Ποιο το δικό σου συμπέρασμα;

Από τις εξορυκτικές διερευνήσεις της ΕΧΧΟΝ φαίνεται είναι ότι τα κοιτάσματα είναι εκμεταλλεύσιμα, πλούσια, πάνε δηλαδή για γεώτρηση. Αυτό αναβαθμίζει πολιτικά την Κυπριακή Δημοκρατία. Έχει υποσχεθεί ο πρόεδρος Αναστασιάδης ότι τα οφέλη από τους υδρογονάνθρακες, αν υπάρξουν, θα είναι και για τις δυο κοινότητες, αναλογικά.

Ο Ερντογάν το γνωρίζει αυτό και ότι κινδυνεύει να μείνει έξω απ΄ τη μοιρασιά. Είτε θα μπει η τουρκοκυπριακή κοινότητα με ένα ποσοστό παζαρεμένο και συμφωνημένο στα οικόπεδα της Κύπρου, είτε θα μείνει απ’ έξω. Και θα είναι αναγκασμένος να συντηρεί μια μεγάλη στρατιά και ένα στόλο γύρω και πάνω από την Κύπρο, να έχει τεράστιες δυνάμεις να απασχολεί και να έχει και στο Αιγαίο την ίδια στιγμή.

Ο Ερντογάν, λοιπόν, θα ήθελε λύση και η χώρα του να ενταχθεί σε ένα γενικότερο σχεδιασμό, που θα στηρίζεται στην παραδοχή ότι δεν μπορεί η Τουρκία να αποκλειστεί από αυτή την περιοχή.

Η ΝΔ, με ελαφρύ άρωμα Πρεσπών, στην ανακοίνωσή της μίλησε για «υψηλό αντιστάθμισμα από ελληνικής πλευράς, μια κάποια ασαφή περίοδο εκτόνωσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις».
Μια από τις πιο σκοτεινές φανερώσεις της αντιπολιτευτικής τακτικής της ΝΔ είναι ο τρόπος που συμπεριφέρεται στα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Πρώτον, διότι είναι ακραία υποκριτικές και ψεύδεται καθημερινά ενώπιον του ελληνικού λαού ως προς τις δικές της πρακτικές και προσπάθειες, είτε επιτυχώς είτε ανεπιτυχώς τα περασμένα σαράντα χρόνια. Και επίσης είναι επικίνδυνες, διότι κάνει τυφλή αντιπολίτευση, χωρίς επιχειρήματα συρόμενη από κάθε ακροδεξιά πτέρυγα, καταστρέφοντας τη δική της παράδοση του διπλωματικού ρεαλισμού. Αντιπολιτεύεται με ένα φθηνό στόχο: να κερδίσει ψήφους ακροδεξιών. Αυτό δείχνει την Αριστερά να είναι η δύναμη εκσυγχρονισμού, μεταρρυθμίσεων και κυρίως εθνικής ευθύνης και γεωπολιτικής σοβαρότητας, παράγει σταθερότητα και σοβαρά γεγονότα. Και δείχνει τη Δεξιά να έχει μπει σε ρόλο Κωνσταντινισμού και Λαϊκού Κόμματος Γούναρη, ακραίας εσωστρέφειας, επαρχιωτισμού και γεννήτριας διχασμού. Αν δούμε τις μεγάλες εικόνες, είναι εντυπωσιακή η απόσταση της ΝΔ από οποιαδήποτε έκφραση διπλωματικού ρεαλισμού και σοβαρής υποστήριξης των εθνικών συμφερόντων.

Ακολούθησε, σχεδόν, και το ΚΙΝΑΛ δια του κ. Λοβέρδου. Ενδιαφέρον είναι, όμως, ότι ο Ευ. Βενιζέλος ήταν πιο προσεκτικός στην κριτική του.

Πράγματι ο κ. Βενιζέλος κρατά κάποιες αποστάσεις, διότι έχει χειριστεί διαπραγματεύσεις θεμάτων εξωτερικής πολιτικής ως υπουργός Εξωτερικών, αλλά και Αμύνης, και γνωρίζει τις δυσκολίες και τα όρια, το κουράγιο και την τόλμη που θέλει να κάνεις ένα βήμα. Παρά τις τοξικές κορώνες του σ’ άλλα θέματα. Το ίδιο ενδιαφέρουσα είναι η διαφοροποίηση της κ. Ντόρας Μπακογιάννη για την επίσκεψη Τσίπρα στην Τουρκία. Κράτησε αποστάσεις σαφέστατες.

~~~

Η συνέντευξη στην ιστοσελίδα της Εποχής, εδώ.

Leave a Reply

Your email address will not be published.