image Πολλοί έκαναν και κάνουν μπίζνες στη Β. Μακεδονία- στον ΑΝΤ1 image Από τα ταμπελάκια στην ουσία- Στην ΕΡΑ1

Οι ανισότητες απειλούν την Ευρώπη -«Ένα βλέμμα» στο Έθνος της Κυριακής


Θα επιζήσει η ενωμένη Ευρώπη; Το Grexit παρήλθε, αφού ταρακούνησε την ΕΕ και άφησε βαριές κοινωνικές πληγές στην Ελλάδα. Το Brexit όμως, που ξεκίνησε από τον αριβισμό του Ντέιβιντ Κάμερον, εξελίσσεται σε χιονοστιβάδα εναντίον της Βρετανίας και της Ευρώπης, ανατρέποντας την ισορροπία δυνάμεων ανάμεσα σε Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, όπως επιδιώκεται διαρκώς από τον 19ο αιώνα, μετά τον Γαλλοπρωσικό Πόλεμο. Είναι δύσκολο, και πάντως πολιτικά ατελέσφορο, να επαναληφθούν οι κατηγορίες και η στερεοτυπική συκοφάντηση κατά του βρετανικού λού, όπως συνέβη στην ελληνική κρίση. Και σίγουρα δεν μπορεί πια να τελεσφορήσει η τακτική pretend and extend, η τόσο προσφιλής υποκρισία των Βρυξελών. Το Brexit δεν είναι απειλή, είναι συμβάν.

Απειλή είναι το Italexit, τουλάχιστον με τον τρόπο του ακροδεξιού ευρωσκεπτικιστή Σαλβίνι. Και απειλή για τη συνοχή, ή και για την ύπαρξη, της Ευρώπης είναι οι πολλές ταχύτητες και τα διαμορφούμενα μπλοκ κρατών στους κόλπους της ΕΕ: οι οκτώ του Βορρά, οι ξενόφοβοι του Βίζεγκραντ, η αμήχανη Γερμανία, η ταραγμένη Γαλλία. Απειλή για την ΕΕ είναι η επιταχυνόμενη άνοδος της ακροδεξιάς, η οποία επελαύνει με κηρύγματα ευρωσκεπτικισμού, ρατσισμού και συνωμοσιολογίας, με αλλεργία για το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ό,τι δηλαδή συνιστά τον ιδρυτικό αξικό πυρήνα της ΕΕ.

Ποιες είναι οι αιτίες για αυτή την παρατηρούμενη εξασθένηση του μεγαλου ευρωπαϊκού σχεδίου; Πολλοί εντοπίζουν δύο πηγές κακοδαιμονίας: τη λιτότητα και τις ανισότητες, αφενός, το προσφυγικό-μεταναστευτικό αφετέρου. Ο γνωστός Γερμανός φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας, εισηγητής του ευρωπαϊκού συνταγματικού πατριωτισμού και οιονεί γκουρού των σοσιαλδημοκρατών και αριστερών, υποστήριξε προσφάτως: Για την ευρωπαϊκή κρίση φταίνε οι οικονομικές ανισότητες και όχι οι πρόσφυγες.

Η λογική του είναι απλή και αφοπλιστική: Το προσφυγικό -μεταναστευτικό κύμα εμφανίστηκε το καλοκαίρι-φθινόπωρο του 2015 και απασχόλησε τα ΜΜΕ και την κοινή γνώμη. Αλλά στην Ευρώπη και, ειδικά στην ευρωζώνη, η κοινωνική δυσαρέσκεια φούσκωνε τουλάχιστον από το 2008, όταν οι Ευρωπαίοι πολίτες άρχισαν να βιώνουν τις βαριές συνέπειες των πολιτικών λιτότητας και δημοσιονομικής περιστολής, που εφαρμόστηκαν βιαστικά και βίαια για να αντιμετωπιστεί η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και η κρίση δημόσιου χρέους που ακολούθησε.

Ο Χάμπερμας προχωρεί το συλλογισμό του και φθάνει και πάλι στις δικές του παρατηρήσεις του 2011, όταν «καθαιρέθηκαν» δύο εκλεγμένοι πρωθυπουργοί σε Ελλάδα και Ιταλία, και αντικαταστάθηκαν από τραπεζίτες. Στην κορύφωση της κρίσης, ισχυρίζεται, ελήφθησαν ακραία μέτρα χωρίς καμία πολιτική νομιμοποίηση. Αυτό αποτελεί πέρα από σκάνδαλο, «ένα αγκάθι που παραμένει καρφωμένο στις σάρκες και τις συνειδήσεις των ευρωπαϊκών λαών».

Έλλειμμα νομιμοποίησης και έλλειμμα λογοδοσίας στις Βρυξέλλες, σφοδρή κρίση αντιπροσώπευσης και δυσπιστία απέναντι στο πολιτικό και κοινωνικό συμβόλαιο της μεταπολεμικής Ευρώπης, τουλάχιστον όπως διαμορφώθηκε στη Χρυσή Τριακονταετία  1945-1975, στα Trente Glorieuses, αλλά και στην επόμενη εικοσαετία της εδραίωσης και διεύρυνσης του ευρωπαϊκού σχεδίου.

Μετά το Μάαστριχτ και την ΟΝΕ, εγκαταλείπονται σταδιακά οι ιδρυτικές αρχές της κοινωνικής συνοχής και της σύγκλισης των κρατών-μελών, και υιοθετούνται σαν μονοκαλλιέργεια ο ανταγωνισμός και η ελευθερία των αγορών. Παραμερίστηκε η πολιτική ένωση, υιοθετήθηκε η νομισματική ένωση και επενδύθηκε με την υπόσχεση της οικονομικής σύγκλισης μεταξύ όλων των κρατών-μελών.

Στην πράξη, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Οι εθνικοί προϋπολογισμοί αποκλίνουν διαρκώς, και το βιοτικό επίπεδο αποκλίνει αναλόγως, δημιουργώντας Ευρωπαίους πρώτης, δεύτερης και τρίτης ταχύτητας και διευρωπαϊκή καχυποψία. Ο ισχνός κοινοτικός προϋπολογισμός, μόλις το 1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, τα αδύναμα διαρθρωτικά ταμεία, η μαζική φοροαποφυγή των μεγάλων πολυεθνικών, η απαγόρευση ακόμη και της συζήτησης για μεταβιβάσεις πόρων και αμοιβαιοποίηση χρέους εντός της ευρωζώνης, μας βεβαιώνουν ότι οι ανισότητες θα βαθαίνουν, η μεσαία τάξη θα αποσαθρώνεται, το κοινωνικό συμβόλαιο θα μένει άδειο ρούχο.

Ιδού πού εδράζεται η γενικευμένη δυσθυμία των Ευρωπαίων, ο ευρωσκεπτικισμός, ο εχθροπαθής λόγος της Ακρας Δεξιάς, η οργή των Κίτρινων Γιλέκων.

Leave a Reply

Your email address will not be published.