Η Ευρώπη στο σταυροδρόμι της Σκουφά Η θυσία μιας γενιάς

Από την Ευρώπη των λαών στην Ευρώπη του μίσους

Η φούσκα του greed capitalism μετασχηματίζει ταχύτατα την ήπειρο και την οιονεί οικονομική-πολιτική ένωση ελευθέρων κρατών, με τέτοια ένταση που καμιά συνθήκη και κανένα σύμφωνο κορυφής δεν μπόρεσε ποτέ να δράσει: Η Ευρώπη των λαών, αφού μετασχηματίστηκε σε Ευρώπη των αγορών, τώρα καταλήγει σε Ευρώπη της απόγνωσης και του μίσους. Του μίσους, κυρίως.

Στο μετρό του Βερολίνου οι άστεγοι ζητούν ευγενικά 1,30 ευρώ για την εφημερίδα τους, το μόνο έσοδό τους, περιγράφει η απεσταλμένη της «Κ». Σε κάθε γωνιά της γερμανικής πρωτεύουσας θυμωμένοι νεόπτωχοι Γερμανοί βρίζουν τους πονηρούς Ελληνες, τους απατέωνες, που ζητάνε λεφτά από τους Γερμανούς, που τρώνε από τους φόρους τους, που τους έφεραν σε αυτά τα χάλια. Χάλια, πράγματι: 11,5 εκατομμύρια Γερμανοί ζουν με επιδόματα και έκτακτες επικουρήσεις από το κράτος, νεόπτωχοι. Ενας στους επτά ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Στη Γερμανία. Στη Βρετανία η ύφεση συνεχίζει ακάθεκτη, και οι στενεμένοι Βρετανοί αναθεματίζουν κι αυτοί τα PIΙGS, ακόμη κι αν το νησί τους ουδέποτε αισθάνθηκε ιδιαιτέρως ευρωπαϊκό.

Στη ζώνη των PIΙGS τα πράγματα δεν είναι καλύτερα, ασφαλώς. Η στεγαστική φούσκα παρασύρει τις τράπεζες στην Ισπανία, όπου ήδη 4,3 εκατομμύρια άνεργοι ζουν χωρίς μέλλον σε μια κοινωνία που στενάζει. Η Πορτογαλία λυγίζει. Και η Ελλάδα… Τα ζούμε.

Η φούσκα του greed capitalism μετασχηματίζει ταχύτατα την ήπειρο και την οιονεί οικονομική-πολιτική ένωση ελευθέρων κρατών, με τέτοια ένταση που καμιά συνθήκη και κανένα σύμφωνο κορυφής δεν μπόρεσε ποτέ να δράσει: Η Ευρώπη των λαών, αφού μετασχηματίστηκε σε Ευρώπη των αγορών, τώρα καταλήγει σε Ευρώπη της απόγνωσης και του μίσους. Του μίσους, κυρίως.

Ο αλαφιασμένος, έντρομος, πτωχευμένος λαός μετατρέπεται εύκολα σε αγριεμένο όχλο, που αναζητεί στόχους και εξιλαστήρια θύματα. Ο ξεπεσμένος νοικοκύρης, ο άνεργος εργατοτεχνίτης, ο χρεωμένος καταστηματάρχης, το νεόπτωχο στέλεχος, άνθρωποι ματαιωμένοι και ξεγελασμένοι, άνθρωποι χωρίς ελπίδα, άνθρωποι που τους έκλεψαν το μέλλον, θα αφεθούν στη μόνη οδό που απομένει, την ολισθηρή: την οδό του μίσους και της μισαλλοδοξίας.

Το ευκολότερο για τον αναγκεμένο είναι να βρεί έναν υποδέεστερο, έναν μακρινό, έναν άλλο, για να του φορτώσει τη δεινή του μοίρα. Ο Γερμανός αναθεματίζει τον πονηρό Ελληνα, τον κλέφτη Μεσογειακό, τον αλλόθρησκο Αραβα και Τούρκο· ο Ελληνας ξαναβρίσκει τν καχυποψία του για τον πρώην Ναζί, τον βαφτίζει εσαεί Ναζί· οι Ολλανδοί θυμούνται κάτι δυσάρεστο για τους Ελληνες, οι Ελληνες μποϊκοτάρουν τα ολλανδικά γαλακτοκομικά· οι Ισπανοί βρίζουν τους Γερμανούς για τη στεγαστική τους φούσκα, κ.ο.κ. Ο,τι οικοδομήθηκε με κόπο και οραματισμό, πάνω στα ερείπια και τις στάχτες του τρομερού Β’ Πολέμου, από ηγέτες που είχαν ζήσει και τους δύο πολέμους του 20ού αιώνα, ό,τι χτίστηκε ως Ενωμένη Ευρώπη των λαών, για να ξορκιστεί ο πόλεμος, για να δημιουργηθεί άξονας φιλίας μεταξύ των εχθρών, τώρα απειλείται.

Απειλείται για πολλούς λόγους, αλλά κυρίως διότι οι πολιτικές ηγεσίες πρόδωσαν τους λαούς τους και εκχώρησαν την εξουσία και την κυριαρχία σε εξωπολιτικές δυνάμεις, σε δυνάμεις χωρίς πολιτική νομιμοποίηση και χωρίς ιστορική ευθύνη. Ισως φαίνεται απλοϊκό, αλλά αυτό συνέβη τον τελευταίο καιρό με την περιπέτεια της Ελλάδας, των PIIGS και της ευρωζώνης: οίκοι και funds, υπάλληλοι και τεχνοκράτες αποφαίνονται για τις τύχες λαών και κοινωνιών, υπαγορεύουν πολιτικούς σχεδιασμούς σε σαστισμένες ή υποταγμένες κυβερνήσεις. Η αποσάθρωση, η φτώχεια, η βία, η εξαθλίωση δεν περιλαμβάνονται σε αυτούς τους σχεδιασμούς, ή περιλαμβάνονται σαν παράπλευρες απώλειες.

Σαν να ζούμε δυστοπικά μια μεταμοντέρνα Δημοκρατία της Βαϊμάρης. Στη στάχτη του πολέμου, της ανεργίας και της φτώχειας βλασταίνουν τα άνθη του κακού. Στη στάχτη της ματαίωσης, της νέας φτώχειας, της ανεργίας, της ανομίας, του κυνισμού, θα ξαναβλαστήσουν άνθη του κακού.

Αυτή τη δυσοίωνη Ευρώπη τη βλέπουμε πια πλάι μας. Παραδοσιακές αστικές συνοικίες των Αθηνών παραδίδονται στο μίσος και το έγκλημα. Μετά το πολυλάλητο ιστορικό κέντρο, μετά τις πλατείες της πρέζας και της επαιτείας, μετά τον Αγιο Παντελεήμονα και την Πλατεία Αττικής των μαχών και των συγκρούσεων, τώρα η Πατησίων, η Πλατεία Αμερικής, η Κυψέλη, ιστορικές κοιτίδες του μεταπολεμικού μικροαστισμού, γεύονται το φόβο, τη βία, την γκετοποίηση, την εγκατάλειψη.

Την ίδια στιγμή, μια σαστισμένη κυβέρνηση σύρεται από περικοπή σε πάγωμα, ολοταχώς προς την πιο βαθιά, μακρά ύφεση, χωρίς κανένα σχέδιο ανάκαμψης, χωρίς στρατηγική. Και κάτι φαιδροί πολιτικάντηδες απειλούν τη Γερμανία με μποϊκοτάζ των προϊόντων της. Ακυβέρνητη χώρα ενώπιον σωρού ερειπίων, σε μια Ευρώπη των ξένων, του μίσους.

16 Σχόλια
  • anna
    REPLY

    Opws katalavate apo ta teleutaia mou sxolia sto propoigoumeno arthro, egw den dikaiologw tous ergates h’ polites (eidika ellada den mporeis na tous peis polites afou mexri kai oi epaggelmaties tis politikis, oi politikoi, endiaferontai ya tin sinexeia tis paradosis, se olous tous tomeis tou politismous, oikonomikous, koinwnikous ktl -opws o kaklamanis pu arneitai na summetexei o dimos sto gay parade opws diavasa se ena blog na katageletai apo organwth tou gay parade- kai pote den kanoun rhksh me kanenan fovoumenoi tin apwleia psifwn, psifwn pou tous diatiroun se theseis oikonomikis ekmetaleusis ya idio ofelos ktl ktl).

    Den mporw na dw ftaixtes mono stin eksousia, otan oloi autoi oi neoptwxoi tosa xronia »goustaran» to lifestyle kai ta ‘katanalwtika daneia’. Goustaran auto pou lete… ton ahortago kapitalismo. POu stin glwssa twn ‘aplwn ‘anthrwpwn tou moxthou metafrazetai -dioti den kseroun oute kan ti einai kapitalismo, den ehoun sxesh kai xrono ya katartish stin epistimi tis oikonomias kai tis koinwniologias, oti tous serviroun dexontai ,apo MME kai kratos- se atomismo, se wxaderfismo. {Auta vevaia den haraktirizoun politismenes koinwnies sthn Dush, perissotero hores sparagmenes apo tous advanced dytikous se themata politismou, ton trito kosmo diladh, mesa ston opoio ‘pataei’ kai h dikh mas hora para ta fainomena.}

    Yati h Ellada katevike ki allo ta teleutaia xronia stin corruption list?!

    Kai na peis oti oi ergates »den diavasan pote tous marx» opws leei to tragoudi, alla oloi oi alloi, oi »xipnioi»? oi tou panepistimiou? Posa »kommounia» gnwrisa stin zwh mou pou enw ikseran apeksw ta manifesta tautoxrona ekanan oti mporousan na klepsoun authaireth gh, to afentiko tous, ton geitona (auth h anarxh sumeprifora twn neoellinwn pros thn gh kai to kratos, h forodiafygh, h kloph dimosias ghs, ta rousfetia ya ta eggonia kai alla wraia pu mono h Ellada engrinei).

    EPishs, posoi ergates pou doulevoun men olh mera sklira, meta omws kanoun daneia ya na paroun to teleutaio mazda ya na poun ston geitona »koita pios eimai».

    Oloi ftaine fysika. Kai o kapitalismos, den einai idea? (egw thewrw pws den einai einai alla den thelw na grapsw ki allo). As poume oti o ‘kapitalismos’ ine mia idea opws ton ‘socialismo’…. Ti mas mathainoun ta sxoleia? Kapitalismo (antagwnismo mexri telikis ptwsews, oute kan ‘amilla’). Ti einai oi ergates? Kapitalistes (wxaderfistes, kleftes dimosias ghs, agapimenoi pelates trapezwn ktl).

  • gritz
    REPLY

    Schickschalgemeinschaft είναι η Ευρώπη, Κοινότητα πεπρωμένου (μια που Έλληνες συζητάμε περί Γερμανών και οι Γερμανοί περί Ελληνων).
    Κατεβάινουμε τώρα όλοι μαζί, Έλληνες, Πορτογάλοι, Γερμανοί και λοιποί , αγκαλιασμένοι pigs και pig-eaters, προς το βυθό, την άβυσσο. Χτυπάμε ή θα χτυπήσουμε στον πυθμένα. Και ή θ’ αρχίσουμε πάλι ν’ αναδυόμαστε μαζί, με γύρους σπειροειδείς ανοδικούς, όπως αυτοί που έλεγε ο Γερμανο-Σλάβος Ράινερ Μαρία Ρίλκε, ή θα μείνουμε κάτω, να μας φάνε μαζί τα σκυλόψαρα.

  • Καπσουλης
    REPLY

    Εν τω μεταξυ ολοι ξεχασαμε οτι η μη εφαρμογη ουσιαστικων ελεγχων απο τον Greenspan εξεθρεψε την απληστια και ασυδοσια των παικτων του χρηματιστηριου και τωρα καλουνται οι λαοι να πληρωσουν τα σπασμενα.Τον τζογο των χρηματιστηριων ποιος η πιοι ειναι ικανοι να τον σταματησουν??Μηπως η σκλαβια των λαων εχει φτασει???

  • anna
    REPLY

    ελπιζω να απαντησει καποιος γιατι και εμενα με ενδιαφερει, η σκλαβια των λαων απο τους ολιγαρχες τζογαδορους (οι οποιοι παντως, οτι και να γινεται φαινεται να κρατιουνται καλα, κατι ξερουν…), λυνεται και εαν ναι, απο ποιον;

  • pappous-Christophorus
    REPLY

    Ως συνήθως, καίριος κ. Ξυδάκη. Δυστυχώς…

    Πρώτη φορά νιώθω αυτό το φόβο, αυτή την καταχνιά της ψυχής να απλώνεται αργά και σταθερά, διαβρώνοντας τα πάντα….

  • kostaskor
    REPLY

    Υπάρχει καθιερωμένη έκφραση greed capitalism στα αγγλικά;

    Αν όχι, τότε προς τι η χρήση του όρου στο κείμενο; Για να δικαιώσουμε το lower που με κόπο αποκτήσαμε;

    Ή μήπως υπάρχει και άλλο είδος καπιταλισμού, π.χ. altruistic capitalism;

    • gritz
      REPLY

      Συνήθως αυτό το πράμα το αποκαλούμε»καζινο-καπιταλισμό». Οι Γερμανόφωνοι το αποκαλούν συχνά και «καπιταλισμό των ακρίδων» – πάει στα Ελληνικά πολύ καλά νομίζω, τονίζεται έτσι η αυτοκαταστροφικότητά του.
      Παραλλαγή καπιταλισμού …Altruistic θα ήταν βέβαια σχήμα άκρως οξύμωρον. Πάντως, για να λέμε και του Μάρξ το δίκιο, διαφορετικό πράγμα ο «Αγγλοσαξωνικός καπιταλισμός » και ελαφρώς διαφορετικό πράγμα ο «καπιταλισμός του Ρήνου».

  • egyptiann
    REPLY

    @kostakor, opws katalaves, ola paizoun alla OXI altruistic :P Ektos an sas aresei h poihsh h’ h logotexnikh proza,to fantasy telospantwn.

  • Μανώλης
    REPLY

    Έχω την αίσθηση ότι ο καπιταλισμός είναι ένας ιός που μεταλλάσεται. Μπαίνει μέσα στά κύτταρα της κοινωνίας τα αλώνει και ενίωτε τά κατευθύνει προς τον αλληλοσπαραγμό. Τά κάνει νά παράγουν ελπίδα για να παράξουν πλούτο για το δικό του όφελος. Τά κάνει νά παράγουν απελπισία, απόγνωση, μίσος, γιά νά δημιουργηθούν οι συνθήκες έκείνες πού θά του επιτρέψουν τήν νομή του παραχθέντος κοινωνικού προιόντος. Στήν τρέχουσα μορφή του στίς συνθήκες της παγκοσμιοποίησης, όντως πέρνει τη μορφή του καπιταλισμού των ακρίδων και τά τερματικά των golden boys παίζουν τό ρόλο των sonars που εντοπίζουν την πηγή πλούτου που θα γίνει η επιδρομή των Ακρίδων. Οι κεντρικές κυβερνήσεις αδυνατίζουν και ενδυναμόνονται οι εκπρόσωποι των αριθμών. Οι εκλογές τείνουν νά γίνουν φολκλορικό πανηρηράκι αφου απλώς εναλλάσουν παραζαλισμένες κυβερνήσεις σπρογμένες στήν εξουσία από κατευθυνόμενες δημοσκοπίσεις και προγράμματα που θά χορτάσουν μόνο τη φαντασία μας. Ζούμε μιά ιδιότυπη δικτακτορία των αγορών που μάς αλώνει εκ των έσω χρησιμοποιόντας άριστα εμάς τους ίδιους εναντίον μας. Η κατανάλωση είναι αυτοσκοπός και αχείλιος πτέρνα μας. Η συμπεριφορά μας για την ώρα είναι απολύτως προβλέψημη εύχομαι όχι γιά πολύ ακόμα. Μάς προβάλουν ώς ατονόητο σκοπό την αύξηση της παραγωγής και της κατανάλωσης καί την συμόρφωση στά κελεύσματα των αγορών. Τό κοινωνικό κράτος απανταχού γής συρικνώνεται και εκχωρείται για να γίνει παραγωγικό. Τό υπόλοιπο κομάτι του εκχωρείται στούς κρατούντες γιά πελατιακές σχέσεις πρός εξασφάλιση επανεκλογής. Αποτέλεσμα σπατάλη, κακοδιαχείρηση, διαφθορά και παραγωγή ελλειμάτων και χρέους γιά νά έλθουν και πάλι οι ¨αγορές » να επιβάλουν την προκρούστια λογική τους για το » καλό μας «.
    (Τό φαινόμενο βέβαια είναι πολύ πιο έντονο στήν Έλλαδα λόγω ιδιέτερων συνθηκών δέν είναι όμως μόνο Ελληνικό). Έτσι κάποτε πάλι θά μπορέσουμε να παράξουμε πλούτο. Ελπίζω τότε να μήν μας την έχουν στημένη τα sonars. Προυπόθεση βέβαια νά αρχίσουμε να παράγουμε και σκέψη πολύ περισσότερη σκέψη.

  • kostaskor
    REPLY

    @egyptian

    Δεν διαφωνώ, όλα παίζουν. Η χρήση ενός άσχετου όρου στα αγγλικά με ξένισε. Να ήταν τουλάχιστον καθιερωμένος, πάει και έρχεται.

Leave a Reply

Your email address will not be published.