Κάθαρση μετά την αμαρτία Θλίψη ή αυτοκριτική;

Αυτοί που γλίτωσαν κι αυτοί που βούλιαξαν

Σ’ ένα εστιατόριο εργάζονταν 29 άνθρωποι (για το ιστορικό βλ.: ένα, δύο, τρία, τέσσερα). Ενας εξ αυτών, νεαρός και καινούργιος στη δουλειά, απολύθηκε διότι διαμαρτυρήθηκε στην Επιθεώρηση Εργασίας και στο ΙΚΑ για μη καταβολή και καθυστέρηση δεδουλευμένων. Υπό την πίεση του σωματείου, ο νεαρός εργαζόμενος επαναπροσλήφθηκε, αλλά απολύθηκε πάλι μετά δυο – τρεις μέρες. Τις επόμενες εβδομάδες, το εστιατόριο λειτουργούσε περικυκλωμένο από συναδέλφους του απολυμένου, που κατήγγειλαν δυναμικά τους εργοδότες εστιάτορες. Η πελατεία άρχισε να αραιώνει. Παράλληλα, άλλοι επτά εργαζόμενοι κατήγγειλαν στις Αρχές διάφορες άλλες παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας. Οι υπόλοιποι είκοσι ένας εργαζόμενοι στράφηκαν εναντίον των θορυβούντων συνδικαλισμένων, ζητώντας το δικό τους δικαίωμα στην εργασία. Ανταλλάχτηκαν βαριές κουβέντες: ρουφιάνοι, προσκυνημένοι, τέτοια.

Οι εργαζόμενοι βρέθηκαν διχασμένοι. Από τη μια, οι υπερασπιστές των εργατικών δικαιωμάτων, δυναμικοί και θορυβώδεις, πίεζαν τους εργοδότες να σεβαστούν τις νόμιμες και τις ηθικές τους υποχρεώσεις. Από την άλλη, οι εργαζόμενοι που φοβόντουσαν μη χάσουν τη δουλειά τους και επιθυμούσαν να εργαστούν απερίσπαστοι, χωρίς τις οχλήσεις των συνδικαλισμένων.

Τη λύση την έδωσε ο εργοδότης. Εβαλε λουκέτο στο μαγαζί. Και όλοι οι εργαζόμενοι, διαμαρτυρόμενοι και μη, βρέθηκαν στον δρόμο, χωρίς δουλειά. Οι 21 κατηγορούν το σωματείο και τους 7+1 συναδέλφους τους, επειδή με την πίεση που άσκησαν ώθησαν τα πράγματα στα άκρα, στη χειρότερη κατάληξη. Οι άλλοι υπεραμύνονται των δικαιωμάτων τους και μαζί με το σωματείο καταγγέλλουν τον εργοδότη για καταχρηστική συμπεριφορά.

Η εμπλοκή στο θεσσαλονικιώτικο εστιατόριο, που κατέληξε σε σύγκρουση με θύματα, δεν είναι η πρώτη. Εχουν προηγηθεί ανάλογες εργασιακές εμπλοκές και αναφλέξεις το προηγούμενο διάστημα στην Αθήνα, σε παρόμοιες επιχειρήσεις εστίασης, όπου ανθούν η μαύρη εργασία και η επισφάλεια, αλλά και σε καθ’ όλα σοβαρές και νομοταγείς εκδοτικές επιχειρήσεις. Και όσο βαθαίνει η κρίση, όσο θα επελαύνει η ύφεση, και μαζί της η ανεργία και η ανασφάλεια, όταν επιπλέον θα αρχίσουν να εφαρμόζονται οι νέοι νόμοι για ευκολότερες απολύσεις και χαμηλότερες αποζημιώσεις, τέτοιες εμπλοκές και συγκρούσεις θα πληθαίνουν και θα οξύνονται.

Το σημαντικότερο στοιχείο είναι η διαφαινόμενη διαίρεση των εργαζομένων. Από τη μια, όσοι διεκδικούν εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας και βρίσκουν προστασία από τα συνδικάτα. Από την άλλη, οι εργαζόμενοι που επιθυμούν πάνω απ’ όλα να διατηρήσουν τη δουλειά τους, παραβλέποντας τις καταχρήσεις και της παρανομίες εις βάρος συναδέλφων τους, ακόμη και εις βάρος των δικών τους δικαιωμάτων. Αρκεί να παραμείνουν εντός εργασίας, να βγαίνει το μεροκάματο.

Στη συχνά άγρια πραγματικότητα του ιδιωτικού τομέα, τέτοια διλήμματα θα πληθαίνουν, δραματικά. Στα εστιατόρια, στα ξενοδοχεία, στα χωράφια, στα γιαπιά, δεν ισχύουν οι νόμοι που προστατεύουν τον δημόσιο υπάλληλο, τον υπάλληλο των ΔΕΚΟ, τον υπάλληλο μιας τράπεζας ή μιας μεγάλης επιχείρησης. Τέτοιες επιχειρήσεις, μικρές, οικογενειακές ή μικρομεσαίες, τις τελευταίες δύο δεκαετίες πορεύτηκαν απασχολώντας μετανάστες με χαμηλές αμοιβές και στοιχειώδη ή ανύπαρκτη ασφάλιση. Η μαύρη και φθηνή εργασία έδινε λύσεις, δημιουργώντας ένα μείγμα φανερής οικονομίας και παραοικονομίας. Η κατάσταση όμως έχει αλλάξει από καιρό: όλο και περισσότεροι Ελληνες δεν περιφρονούν πια τις χειρωνακτικές ή χαμηλής ειδίκευσης εργασίες – η ανάγκη πιέζει. Αλλά ο Ελληνας πολίτης απαιτεί εφαρμογή όλου του πακέτου: μισθό βάσει σύμβασης, ασφάλιση, πλήρεις παροχές κ. τ. λ.

Μπορεί να τα διεκδικήσει όλα αυτά τώρα, σε περιβάλλον δεινής κρίσης και ογκούμενης ανεργίας; Ολο και δυσκολότερα. Ο άνεργος σε καιρό κρίσης είναι ο άνθρωπος που βουλιάζει· όποιος διατηρεί το μεροκάματο, ακόμη και με ηθικές και υπαρξιακές εκπτώσεις, έχει περισσότερες πιθανότητες να γλιτώσει. Αλλά τι σημαίνει «να γλιτώσει»; Τι άνθρωπος θα είναι ο «γλιτωμένος», όταν γύρω του θα σωριάζονται πτώματα; Η ατομική επιβίωση, θεμιτή και ενστικτώδης, θα είναι αρκετή να τον γλιτώσει και σαν ολόκληρο άνθρωπο, κοινωνικό, έλλογο και ηθικό άνθρωπο; Πόσα δικαιώματα μπορεί να εκχωρήσει ο αναγκεμένος; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η οπισθοχώρηση; Για πόσο καιρό; Με ποιο χρονικό ορίζοντα; Και πώς γνωρίζει ο «γλιτωμένος» ότι δεν θα έρθει η σειρά του να βουλιάξει; Το πιθανότερο: Θα βουλιάξουν πολλοί, θα επιπλεύσουν λίγοι.

Τέτοια ερωτήματα, συγκλονιστικά, για μια οριακή ανθρώπινη κατάσταση, την κατάσταση των στρατοπέδων εξόντωσης, έθεσε ο Πρίμο Λέβι. Ο μεγάλος στοχαστής περιέγραψε μοναδικά την ενοχή αυτού που γλίτωσε, του επιβιώσαντος, απέναντι στα θύματα, σε αυτούς που βούλιαξαν. Δεν απάντησε ποτέ.

no comments
  • Αντώνης
    REPLY

    Μια απλή ερώτηση πολιτικής οικονομίας: υπάρχει περίπτωση να μπήκε λουκέτο εφόσον αυτό σήμαινε σημαντική, κρίσιμη οικονομική ζημία για τον εργοδότη; Το lock-out είναι η εργοδοτική απάντηση στην απεργία, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι είναι συμμετρική: στην απεργία ρισκάρεις το βραχυπρόθεσμο όφελος για μακροπρόθεσμα συμφέροντα, κινδυνεύοντας να χάσεις πάντα και τα δύο. Στο lock-out υπάρχει συμμετρικό ρίσκο;

    Ρωτάω γιατί ενώ εμπλέκονται τρία μέρη στην συγκεκριμένη υπόθεση, δεν μπήκαν σε πάλη με ίσους όρους εάν το ένα έχει την δυνατότητα να σφυρίξει λήξη αγώνος χωρίς σημαντική ζημία.

  • λ.κ
    REPLY

    στο λοκ άουτ δεν παρεμβαίνει η επιθεώρηση εργασίας; όσο υφίσταται τουλάχιστον;
    επισης, θεωρητικά το λοκαουτ δεν είναι παράνομο;

  • Skoug
    REPLY

    Από το θεσμικό έργο των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ (διάβαζε Ανδρέα Παπανδρέου) ήταν και η ψήφιση του νόμου (ν. 1264/1982), που μεταξύ άλλων όριζε:
    ορισμός κατωφλιού 2% για τις απολύσεις των εργαζομένων,
    εξίσωση της αποζημίωσης των εργατών λόγω απόλυσης με εκείνη των υπαλλήλων,
    θέσπιση συμμετοχής των εργαζομένων στα διοικητικά συμβούλια των δημοσίων επιχειρήσεων,
    κήρυξη παράνομων των λοκ-άουτ,
    κατάργηση της «νόμιμης» απαγόρευσης της απεργίας, αύξηση των γονικών αδειών, διακοπών, συντάξεων, ασφάλισης
    των εργαζομένων. (Eιδ. Τόμος ΤΑ ΝΕΑ, «Ο Ανδρέας Παπανδρέου και η εποχή του» 2006)

    Τι από όλα αυτά ισχύει, λ.κ., άγνωστο, καθώς το «μπάστε, σκύλοι, αλέστε» έχει καταργήσει κάθε βεβαιότητα για ισχύ νόμων και το ταξικό κράτος προβάλλει αμείλικτο και η Αριστερά κάνει βόλτες στην Πειραιώς και διαπληκτίζεται στην Κουμουνδούρου.
    Καλησπέρα σας.

  • λ.κ
    REPLY

    ωραία, ευχαριστώ για τις πληροφορίες, μόνο που δεν κάνει βόλτες στην Πειραιώς η Αριστερά ,αλλά το ΚΚΕ. Η Αριστερά εκτός του να διαπληκτίζεται στην Κουμουνδούρου τρώει στους δρόμους όλα τα δακρυγόνα και το ξύλο.ή κάνω λάθος;

  • Skoug
    REPLY

    Συμφωνείς λοιπόν , λ.κ., με τη διάκριση Αλέκας σε «κομμουνιστές» (=ΚΚΕ) και αριστερούς. Αν είναι έτσι τότε πάσο. Πάντως ό,τι συζήτηση και να γίνεται σχετικά με τους διαπληκτισμούς στην Κουμουνδούρου, δεν αλλάζει το σκηνικό, όπου το ΚΚΕ αυτιστικά περιφρουρεί το παιχνιδάκι του (=ΠΑΜΕ) κι οι «αριστεροί» (κατά τη διάκρισή σου) προσπαθούνε να σπάσουνε τα δικά τους παιχνίδια σαν τα υστερικά μωρά. Ας ελπίσουμε πως θα βάλουν μυαλό γιατί όλοι οι υπόλοιποι απολαμβάνουν την άρση του κράτους δικαίου, απολαμβάνουν με νερώνεια ηδονή την κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους και το μόνο που μας πετάνε είναι ένα πολιτικό ξεροκόματο τύπου βοσκοπουλικού σκανδάλου για να εθιζόμαστε στην πολιτική της κλειδαρότρυπας.
    Την πολιτική σκηνή τελικά δε επηρεάζει κανένα από τα τρία Αλ
    της Αλέκας, του Αλέξη, του Αλέκου, αλλά ένα τέταρτο εκείνο το Αλ του Αλ Καπόνε.
    και πάλι καλησπέρα σας!

  • χαρη
    REPLY

    είπα απλώς να διαβάσω, όπως κάνω τόσον καιρό, αλλά δεν άντεξα (μια που η ανάρτηση παραπέμπει και σε βιβλίο που έχει εκδοθεί από τίς εκδόσεις «άγρα) :

    ξέρουμε καλά δηλαδή ότι δεν ισχύει μόνο το : «Στα εστιατόρια, στα ξενοδοχεία, στα χωράφια, στα γιαπιά, δεν ισχύουν οι νόμοι…» Απλώς απορώ, δεν είχε ο εστιάτορας μια που ήταν και «γκουρμέ», διανοούμενους φίλους (και σιτιζόμενους) να υπογράψουν ότι είναι καλός άνθρωπος, ότι αγαπάει εκτός από την ύλη και το πνεύμα, ότι το σιτίζει κι αυτό επαρκώς, και ότι οι υπηρεσίες του είναι υψηλής ποιότητας;

    η απορία μου (γιατί εσιώπησαν εδώ οι διανοούμενοι; ) δεν είναι ειρωνική. Πραγματικά απορώ (ξέροντας ότι και στη θεσσαλονίκη υπαρχουν πολλοί (διανοούμενοι που τους αρέσει να καλο-σιτίζονται)). Εκτός εάν ο εργοδότης στην περίπτωση αυτή δεν ήταν αριστερός, κι έτσι έμεινε μόνο με τούς τραμπούκους και τα λαμόγια τής νύχτας – οπότε, καλά να πάθει…

  • leo
    REPLY

    Καθήκον της Αριστεράς όποια και να είναι αυτή, είναι να σταθεί δίπλα στους εργαζόμενους, ιδιαίτερα στη φάση αυτή. Αν δεν το κάνει η Αριστερά ποιος θα το κάνει. Καιρός να αφήσουν οι ηγέτες τα λόγια και τις μεταξύ τους κόντρες και να οργανωθούν προς αυτήν την κατεύθυνση. Μόνο που αυτό θέλει πολιτική βούληση και τέτοια δεν υπάρχει. Άσε που θέλει και δουλειά.

  • ανώνυμος
    REPLY

    Η άγρια πραγματικότητα του ιδιωτικού τομέα…
    Η άγρια πραγματικότητα του δημοσίου τομέα…
    Η άγρια πραγματικότητα της οικονομίας… της πολιτικής… της δημοσιογραφίας… της τέχνης… της επιστήμης…

    Η άγρια πραγματικότητα της φιλανθρωπίας, της συμπόνιας, των λεπτών αισθημάτων…

    Ένα πανόραμα. Δεν ξέρεις τι να πρωτοσχολιάσεις…
    Είναι και η άγρια πραγματικότητα της έκφρασης…
    Είναι και η άγρια πραγματικότητα της επικοινωνίας…

    Η άγρια πραγματικότητα των ιδεολογιών, των θρησκειών, των πίστεων, των δοξασιών…

    Η άγρια πραγματικότητα του νομικού κόσμου…
    Η άγρια πραγματικότητα του κόσμου των δικαιωμάτων… Μπλιάχ…

    Η άγρια πραγματικότητα του σύμπαντος, των συγκρουόμενων γαλαξιών, των μαύρων οπών… των νευρώνων, των ντι και αρ εν έι, των πάσης φύσεως και τάξης αναδράσεων…

    Η άγρια πραγματικότητα της διαφθοράς, του πολέμου, των γενοκτονιών, του ΔΝΤ, δεν είναι παρά ηχηρά μπραντ νέιμς μέσα στο γενικό σύστημα δικτύων της άγριας πραγματικότητας… Η καλή δουλειά γίνεται στη βάση. Στον πυρήνα. Απ’ όλους μαζί κι από καθέναν χωριστά. Κτίζεται πετραδάκι – πετραδάκι, από την άγρια πραγματικότητα του νου, που μπορεί και ‘συλλαμβάνει’ όλες τις άγριες πραγματικότητες, τις υποδιαιρέσεις και τις διακλαδώσεις τους.

    Τι να πει, δε, κανείς… και για την άγρια πραγματικότητα της επιμονής κάποιου να μιλά για άγριες πραγματικότητες…

    Φρακταλικό αέναο άγριων πραγματικοτήτων.

    Η άγρια πραγματικότητα της ελεύθερης επιλογής ισχύει;

    Μήπως θα μπορούσαμε να εστιάσουμε σε κάτι διάφορο της άγριας πραγματικότητας της αφόρητης βαρεμάρας, της ανείπωτης βαρυγκώμιας, των εθνικών, οικογενειακών, και προσωπικών βασάνων, των καθαγιασμένων κοινωνικών αγώνων;

    Κέρδισαν, λέει, με το αίμα τους, τη θέση που έχουν σήμερα οι άνθρωποι. Ποια θέση δηλαδή έχουν σήμερα οι άνθρωποι και έναντι ποιών; Των κακών; Των πεθαμένων; Των νεκροζώντανων; Ήθελες κοκό και δικαιώματα αγωνιστή μου; Ήθελες και κόκκινη μπέρτα να ανεμίζει πίσω σου; Κάτσε τώρα στη σειρά για το συσσίτιο που σου προσφέρει η συλλογική αήθειά μας.

    Κι αυτοί που γλίτωσαν κι αυτοί που βούλιαξαν, κοπριά στον ίδιο λάκο θα καταλήξουν. Κανείς δεν πρόκειται να μην αντιμετωπίσει τον επιθανάτιο ρόγχο.

    Αλλά υπάρχει και η Ανάσταση.

    Ενώ όμως οι άνθρωποι, είναι δυνατόν να πιστεύουν στην Ανάσταση κάποιου που δεν είναι καν εδώ, στον παρόντα χρόνο, πώς είναι δυνατόν να μη βλέπουν πώς ανασταίνεται διαρκώς ο ίδιος ο παρόντας χρόνος; Μόνο τα ευρώ που τους κόβουν βλέπουν οι μεν και μόνο τα ευρώ που μαζεύουν, βλέπουν οι δε. Και αν τους πεις για κάτι άλλο, και οι εξουσιαστές και οι εξουσιαζόμενοι, σε βλέπουν σαν απόκλιση.

    Μέχρι και ότι χρωστώ στον Στάλιν ότι ζω, έχω ακούσει. Μέχρι και ότι αν δεν υπήρχε το χρήμα, ως ανταλλακτικό μέσο, θα τρωγόμασταν μεταξύ μας… Λες και τώρα… γλειφόμαστε. Μα… πού τα βρίσκουν και τα λένε;

    Αλλά… νισάφι πια. Ο νεκρός έχει πια λειώσει, έχει εξαϋλωθεί, ίσως να έχει ξαναγεννηθεί ως κάβουρας… κι εμείς, ακόμα πυροβολάμε εδώ και αιώνες το άγριο χορταράκι που φύτρωσε κάποτε από πάνω μας, έτη φωτός μακριά από το αρχικό συμβάν… της άγριας πραγματικότητας της ταφής μας…

    ΔΝΤ και Άγιος ο Θεός! Ξέρει να κάνει, ό,τι ο καθένας μας θα μπορούσε να φανταστεί.

    Ό,τι ζούμε είναι και δίκαιο και σαφές.

    Άντε… και καλή Ανάσταση.

  • shit_load
    REPLY

    Αχ κρίμα έκλεισε το αγαπημένο μου εστιατόριο. Πέρα από την πλάκα τώρα είχε ένα πιάτο μοσχαράκι με πουρέ που όνεστλι ήταν το καλύτερο που έχω φάει. Κατα τα άλλα επειδή περνάω συχνά από εκεί το μαγαζί είναι απλά κλειστό χωρίς να έχει υποστεί φθορές ή να έχουν μαζέψει τα έπιπλα του κτλ (σημάδι δηλαδή ότι δεν έκλεισε οριστικά και πρόκειται να ανοίξει ξανά). Επίσης έχει ένα πανώ μάλλον από τους εργαζόμενους που θύμωσαν με το σωματείο επειδή εξαιτίας του έχασαν τη δουλειά τους. Τι να πεις… λες και όλα αυτά δεν γίνονται για όφελος των εργαζομένων.

Leave a Reply

Your email address will not be published.