Εφεδροι, κρυμμένοι απ’ τη ζωή Χωρίς αίσθηση του χρόνου

Από την επιθυμία στην ανάγκη

Ακόμη κι αν δεν οργίαζαν οι φήμες περί χρεοκοπίας, οι γερμανικές απειλές και τα σενάρια επόμενης μέρας, το Σαββατοκύριακο οι περισσότεροι Ελληνες σφράγισαν μέσα τους ότι η κατάσταση βρίσκεται στο σημείο μηδέν. Το τελευταίο διήμερο των διακοπών, μερικές ώρες πριν από τη σχολική πρεμιέρα, η Διεθνής Εκθεση της Θεσσαλονίκης συμπύκνωσε, με λέξεις, με ατμόσφαιρα και εξωλεκτικά σήματα, την αγωνία και τις διαψεύσεις μιας διετίας κρίσης, και το πικρό τέλος τριών δεκαετιών ανέμελου βίου.

Η ατμόσφαιρα: πολεμική, αλλά και ατμόσφαιρα απόγνωσης Ποιος ζητά από ποιον, τι; Οι λέξεις: ο λόγος ενός βαθύτατα αμήχανου, μάλλον απεγνωσμένου πρωθυπουργού, λόγος που προσπαθεί να μην ακουστεί σαν ψέμα, αλλά δεν τα καταφέρνει και βουλιάζει στις γενικότητες, λόγος που συγχέει το εγώ με το εμείς, την κυβέρνηση με την πατρίδα, λόγος που προσπαθεί να εμψυχώσει αλλά μόνο αποκαρδιώνει. Λόγος από τον οποίο μένει μια φράση, πικρό κατακάθι για την ιστορία: «Ενας εργαζόμενος σε κάθε οικογένεια». Εδώ ας σταθούμε.

Γιατί ειπώθηκε αυτή η ανατριχιαστική φράση; Για παρηγοριά; Περιγράφει την κόκκινη γραμμή, πέραν της οποίας δεν θα υπάρξει άλλη καταστροφή; Ηταν πυροτέχνημα ειλικρίνειας; Ειπώθηκε για να σοκάρει, να μουδιάσει το πλήθος; Ολα αυτά μάλλον ισχύουν ταυτοχρόνως. Ο πρωθυπουργός περιέγραψε μια ισχυρότατη τάση μέσα στην κοινωνία, μια στάση αμυντική: απέναντι στην αυξανόμενη διαρκώς ανεργία και τη συρρίκνωση του εισοδήματος, η οικογένεια συσπειρώνεται για αλληλοκάλυψη των μελών. Οσο αποσαθρώνεται το κράτος πρόνοιας, όσο συρρικνώνεται η εμπιστοσύνη στο κράτος δικαίου, τόσο χαλαρώνουν οι κοινωνικοί δεσμοί των μεγάλων συνόλων, φυραίνει η συνοχή της πολιτικής κοινωνίας, οι πολίτες αναζητούν καταφύγιο στην οικογένεια, στην φαμίλια, την πατριά, στους δεσμούς αίματος. Σε αυτό το πλαίσιο, κλονισμού του πολιτικού, η εργασία δεν είναι πια ατομικό και πολιτικό δικαίωμα, είναι παραχωρούμενο μέσο γυμνής επιβίωσης. Δεν υπάρχει κοινωνία, δεν υπάρχει πολίτης, υπάρχει μόνο οικογένεια ― για να θυμηθούμε κάπως τη Μάργκαρετ Θάτσερ.

H ωμή αλήθεια του «ένας εργαζόμενος σε κάθε οικογένεια» στέλνει τους Ελληνες μερικές δεκαετίες πίσω, σε άλλο ήθος βίου, σε άλλο habitus. Αντιβαίνει στον τρόπο που αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους οι περισσότεροι κάτω των 50-55 ετών, όσοι ωρίμασαν με ορίζοντα αφθονίας, ευχερούς απασχόλησης και, κυρίως, με την απόλυτη αξίωση ατομικής αυτοπραγμάτωσης, πέρα από το κέλυφος της οικογένειας καταγωγής. Ο μεταμοντέρνος Γ. Παπανδρέου, εκφράζοντας μια ήττα, σηματοδοτεί την αναγκαστική, άτακτη υποχώρηση του πολίτη-ατόμου, από τον νεωτερικό δημόσιο χώρο και την κοινωνία των πολιτών, στην προμοντέρνα οικογένεια, την φατρία, το αίμα· από τη σφαίρα της επιθυμίας πίσω, βιαίως, στη σφαίρα της ανάγκης.

no comments
  • nkkk
    REPLY

    Επειδη πολυ τα εχει τα πολεμικα ο ΓΑΠ να του θυμισω οτι αν και σε πολεμο ο Τσαμπερλαιν μολις τα εκανε σαλατα παραιτηθηκε.
    Αλλα ο ΓΑΠ τελικα οντως δεν είναι αυτη η περιπτωση, ο ΓΑΠ ειναι σαν το Τσολακολογλου πραγματι που πριν τελειωσουν οι επιχειρησεις παραδοθηκε ώστε να προεδρευσει ενος κρατιδιου, να κανει και αυτος το οραμα του πραγματικοτητα.

  • doratsirka
    REPLY

    Με μια βασική αντίρρηση κ. Ξυδάκη: η Ελλάδα ποτέ δε νομίζω ότι έκανε το άλμα ώστε από την προνεωτερική κοινωνία της κοινότητας να μετατραπεί σε μια νεωτερική κοινωνία των πολιτών. Υπήρξε μάλλον μια βίαιη μεταστροφή της σε μια κοινωνία ιδιωτών, όπου η οικογένεια ως ελάχιστο κύτταρό της ήταν και είναι πάντα ταυτισμένη με το άτομο και τα επιτεύγματά του. Άρα ο ΓΑΠ και ειδικότερα οι επικοινωνιολόγοι του, μάλλον ξέρουν τι λένε. Απλώς εκφράζουν μια σχεδόν προβιομηχανική κοινωνική εξαθλίωση, γιατί συχνά μιλάνε και για την επιστροφή στην πρωτογενή παραγωγή και δη στην ξεχασμένη γεωργία.

    • Ermippos
      REPLY

      Προβιομηχανική κοινωνική εξαθλίωση η επιστροφή στην ξεχασμένη γεωργία; Μα η Ελλάδα εισάγει σήμερα μήλα από την Γαλλία. Μια χώρα με πυρηνική τεχνολογία και βιομηχανικό τομέα παγκόσμιας εμβέλειας. Εισάγει σαλάτες άισμπεργκ από την Ολλανδία και κουνουπίδια και μπρόκολα από την Ιταλία. Όχι από τον τρίτο κόσμο και τις υποανάπτυχτες οικονομίες. Μήπως τα έχουμε χάσει σε αυτήν την χώρα εντελώς; Μήπως δεν ξέραμε ποτέ τι μας γινόταν;

      Παρακαλώ μην εκληφθεί το σχόλιο ως συμπαράταξη με τον κάθε άθλιο πολιτικό.

  • Ανώνυμος
    REPLY

    Πατρίδα (με μόνο μία πολιτική) – θρησκεία (με μόνο έναν θεό) – οικογένεια (με μόνο έναν εργαζόμενο). Οι απαρασάλευτες αρετές των Ελλήνων.

    Το ευχαριστιέμαι!

  • Ανώνυμος
    REPLY

    Πέραν του φωνασκούμε πως μας τσούζει, τι άλλο μπορούμε να κάνουμε;
    Να πάμε στα πανηγύρια του «ΠΑΜΕ» ή να σαμαρωθούμε την «πολιτική καινοτομία- ανοιξιάτικη υπέρβαση» του «ΕΛΑ (στο θείο)»;

Leave a Reply to Ανώνυμος Cancel Reply

Your email address will not be published.