Με τον καιρό και με το χώμα Η δημοκρατική αρετή της αποχώρησης

Ο νικητής τα χάνει όλα

Η εξαγγελία δημοψηφίσματος από τον πρωθυπουργό Γ. Α. Παπανδρέου αιφνιδίασε τους πάντες: λαό, κόμματα, βουλευτές, ΜΜΕ, Ευρωπαίους. Και τους έφερε όλους απέναντί του. Δημοψήφισμα που ζητεί ένα ναι ή ένα όχι, σε ποιο ερώτημα; Ενας υπουργός της κυβέρνησης, ο Χ. Καστανίδης, το περιέγραψε έτσι: «Το ερώτημα που θα τεθεί είναι αν η δανειακή σύμβαση, συνοδευόμενη από τα παραρτήματα, γίνεται αποδεκτή από τον ελληνικό λαό».

Το Μνημόνιο του 2010 ήταν ένα νομοτεχνικό κείμενο στα αγγλικά, περίπου 1.300 σελίδες, και ακολούθησαν άλλα επικαιροποιημένα μνημόνια. Το νέο Μνημόνιο του κουρέματος θα είναι ανάλογο κείμενο, ίσως και μεγαλύτερο μαζί με τα παραρτήματα. Προφανώς ουδείς ψηφοφόρος θα προλάβει να το μελετήσει και να το κατανοήσει έως τον Ιανουάριο του δημοψηφίσματος. Αρα, μπορούμε να υποθέσουμε βάσιμα ότι το δημοψήφισμα, εάν διεξαχθεί, θα διεξαχθεί βάσει ενός αδρού, ωμού διλήμματος, προς το οποίο αναπόφευκτα θα πιέσουν όλες οι πλευρές: Ναι ή όχι; Υπό ποικίλες μορφές: Να πάρουμε τα λεφτά του δανείου, ναι ή όχι; Να πληρώσουμε μισθούς – συντάξεις, ναι ή όχι; Ευρώ ή δραχμή; Ευρώπη ή Σομαλία; Φως ή σκοτάδι;

Πώς μπορεί ο δοκιμαζόμενος και σκοτεινιασμένος Ελληνας πολίτης να σκεφτεί και να αποφασίσει πάνω σε τέτοια εκβιαστικά διλήμματα; Τα οποία ουσιαστικά του δίνουν μόνο το περιθώριο να επιλέξει τρόπο αφανισμού του; Πώς μπορεί να διεξαχθεί υπό αυτούς τους εκβιαστικούς όρους η απολύτως αναγκαία συζήτηση για το πώς και προς τα πού θέλουμε να πορευτούμε σαν κοινωνία και χώρα, από δω και στο εξής; Μετά τη χρεοκοπία, μετά την αφροσύνη, σε αντίξοο γεωπολιτικό περιβάλλον;

Πάνω στην κόψη του καιρού, του πιο πυκνού και δραματικού ιστορικού χρόνου που έχουν ζήσει οι Ελληνες εδώ και δύο γενεές, ο Γ. Α. Παπανδρέου, συρόμενος πίσω από εξελίξεις που ο ίδιος πυροδότησε αλλά τον ξεπέρασαν, ρίχνει μια προσωπική ζαριά, ιδιοτελή. Η ζαριά επανορίζει προσώρας το πολιτικό πεδίο, στο οποίο ο ίδιος έχει ηττηθεί ήδη από τον περασμένο Ιούλιο του Μεσοπρόθεσμου, αλλά η ζαριά δεν μπορεί να αναστρέψει τη ροή του χρόνου και τα τετελεσμένα. Το game Δημοψήφισμα δεν οδηγεί σε Win-Win καταστάσεις, η νίκη του παίκτη δεν συνεπάγεται και νίκη της χώρας. Το παίγνιο αυτό εγκυμονεί τον διχασμό του λαού και την περαιτέρω φθορά της κλονισμένης χώρας. Το δημοψήφισμα θα φέρει διχασμό τύπου Σχεδίου Ανάν, χωρίς όμως τη λύτρωση του τότε Οχι: Η Κύπρος δεν καταστράφηκε, απεναντίας εισήλθε στην Ε.Ε. κυρίαρχη και με πλουτοφόρο ΑΟΖ – εδώ όμως πιθανόν να δρομολογηθεί έξοδος και απομόνωση.

Κανένα δημοψήφισμα δεν μπορεί να δώσει αυτό που ζητείται απεγνωσμένα σήμερα: ηγεσία που να εμπνέει, ενότητα λαού, εθνικό σχέδιο διάσωσης, δράση άμεσα, τώρα. Οι εκλογές θα ήσαν μια κάποια λύσις.

10 Σχόλια
  • Γιάννης Λαγωνίκας
    REPLY

    Διαφωνώ κάθετα κύριε Ξυδάκη. Αν ο λαός είναι ανίκανος να αποφασίσει για ένα κείμενο 1300 σελίδων (το οποίο θα αναλυθεί και θα παρουσιαστεί από τις δύο παρατάξεις – ναι / όχι – εκτενέστατα), κατά πόσο είναι ικανός να εκλέξει νέα κυβέρνηση; Δεν υπάρχει σωστό ή λάθος στη Δημοκρατία, υπάρχει η λαϊκή βούληση. Τον τρόπο του αφανισμού μας τον χτίσαμε 30 χρόνια τώρα, με τις υπέροχες κυβερνήσεις που έλεγαν «λεφτά υπάρχουν» και ως δια μαγείας λεφτά υπήρχαν. Το που τα βρήκαμε όμως, δεν αναρωτήθηκε κανείς μέχρι πριν 2 χρόνια. Την προηγούμενη εβδομάδα μας έκοψαν 100 δις και για κάποιο αδιευκρίνιστο λόγο δεν μας άρεσε, γιατί θα πρέπει να ξεπουλήσουμε (;) δημόσια περιουσία και να κάνουμε περισσότερη οικονομία για να ξεπληρώσουμε τα υπόλοιπα. Ίσως το δημοψήφισμα να είναι η μόνη πραγματικά δημοκρατική κίνηση που έκανε ο πρωθυπουργός (προσέξτε με, δεν λέω σωστή, λέω δημοκρατική, έχει τεράστια διαφορά). Και ειλικρινά, τι πιστεύετε ότι θα αλλάξει αν αλλάξει η κυβέρνηση; Βλέπω ήδη τον κο Σαμαρά να λέει μετά την εκλογή του «Εμείς θέλαμε, αλλά η κατάσταση που μας παρέδωσε η προηγούμενη κυβέρνηση είναι τέτοια που πλέον δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι άλλο».

  • εμμ. ζαχαριουδακης
    REPLY

    μια και ένας πολίτης δεν θα διαβάσει 1300 σελίδες ας αποφασίσει ένας βουλευτής που δεν θα τις διαβάσει ούτε αυτός αλλά θα ψηφίσει με γνώμονα το πολιτικό του συμφέρον

  • skoug
    REPLY

    Ενα παιδάκι που πάνω στο χαλί του σαλονιού του παίζει με τους κύβους του και φτιάχνει πυραμίδες και πύργους, κι οι κύβοι πέφτουν κι όλο γκρεμίζονται οι πυραμίδες και οι πύργοι και κανείς δεν του λέει μπράβο, και πάλι από την αρχή όλο αγωνία με το κλάμα να αναβλύζει κι η γλώσσα ανάμεσα στα σφιγμένα δόντια μην τύχει και φανεί η λύσσα του και το παράπονό του, κι οι κύβοι σωριάζονται πάλι εδώ και κει στο χαλί τού σαλονιού και το παιδάκι με το σιωπηλό κλάμα και τους κομμένους βόγγους πατάει με μανία και μ’ όλη του τη δύναμη τους κύβους για να τους εκδικηθεί που δεν υπέκυψαν στην αδεξιότητά του, που δε σχημάτισαν τις πυραμίδες και τους πύργους· ήταν μόνο ένα παιδάκι…

  • Ανώνυμος
    REPLY

    1.Ο αντιδημοκρατικός χαρακτήρας του δημοψηφίσματος, ως πολιτική τακτική παρουσιάζεται στο κείμενο του στρατηγικού αναλυτή Ν. Λυγερού (εδώ: http://www.lygeros.org/0340-gr.html) όπου μεταξύ άλλων αναφέρει:
    «…το δημοψήφισμα μπορεί να κατευθυνθεί πολύ εύκολα από την εξουσία που επενεργεί στη μάζα έτσι ώστε να χάσει το αρχικό του νόημα. Καθότι η βάση της εγκυρότητας μιας ψήφου είναι στη γνώση της φύσης της. Για να ψηφίσεις χρειάζεται η γνώση. Μόνο που σε μια δημοκρατία της μάζας, πολύ λίγοι γνωρίζουν όλες τις εξαρτήσεις της εξουσίας και τις συνέπειες μιας επιλογής. Καθότι η πολιτική, λόγω της μάζας, έχει καταλήξει ουσιαστικά να είναι υπόθεση των επαγγελματιών και των ειδικών. Για έναν κανονικό άνθρωπο, η έλλειψη χρόνου αλλά και το μέγεθος και ο αριθμός εγγράφων πληροφόρησης δημιουργεί την ανάγκη επιλογής: είτε βρίσκεται εξ ολοκλήρου στην πολιτική και ανήκει ανάλογα με το επίπεδό του σ αυτήν την κλίμακα των ανθρώπων που παίρνουν αποφάσεις είτε ανήκει στους άλλους. Αυτή η ντε φάκτο διχοτόμηση έχει μια άλλη συνέπεια που αφορά στην πληροφόρηση.
    Αν και αυτονόητος, ο ρόλος της πληροφόρησης είναι θεμελιώδης για το νόημα του δημοψηφίσματος. Γιατί πως να ψηφίσεις χωρίς γνώση; Για να το αμβλύνει αυτό, το σύστημα επεξεργάζεται το ίδιο την πληροφόρηση, δημιουργώντας ασυμμετρία στη λειτουργία. Εμφανίζεται έτσι ένα τριχοτομικό φαινόμενο: υπάρχουν οι απληροφόρητοι, οι πληροφορημένοι και οι πληροφορημένοι που πληροφορούν. Εξ ορισμού, το σύνολο του λαού ψηφίζει στην ίδια βάση. Ποια η αξία όμως αυτής της ψηφοφορίας; Και έχει μόνο μία; Ποιο το νόημα της ψήφου ενός κανονικού ανθρώπου που έχει ελλιπή και μεροληπτική πληροφόρηση ως προς τον στόχο της ψηφοφορίας; Ποιο είναι το μερίδιο της ευθύνης του εν καιρώ;Στην πραγματικότητα, το δημοψήφισμα μετά την μαζικοποίηση της δημοκρατίας, αντιπροσωπεύει μια διαδικασία που επιτρέπει στο σύστημα να χρησιμοποιεί τη μάζα του πληθυσμού για να επικυρώσει μια ήδη ειλημμένη απόφαση.»

  • Ανώνυμος
    REPLY

    2.Διαβάζοντας το κείμενο του κύριου Βαρουφάκη, «Το Νέο Όχι» (που βρίσκεται εδώ: http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=9751) και που γράφτηκε πριν από την εξαγγελία του δημοψηφίσματος, αναλογιζόμαστε πως μια συνεπής πολιτική στάση (που θα μπορούσαν να επιδείξουν από κοινού – έστω και για πρώτη φορά – τα δύο κόμματα εξουσίας, συνεπικουρούμενα και από μικρότερα κόμματα) θα ήταν να παρουσιάσουν στον ελληνικό λαό, ποια υπεύθυνη στάση προτίθενται να ακολουθήσουν στην περίπτωση του ΝΑΙ, αλλά και μια αντίστοιχη, για την περίπτωση του ΟΧΙ. Ή έστω, αν το ένα κόμμα θέλει το ΝΑΙ και το άλλο το ΟΧΙ, να πληροφορήσουν τον ελληνικό λαό, για το ποια πολιτική θα ακολουθηθεί σε κάθε περίπτωση. Έτσι, τόσο το ΝΑΙ, όσο και το ΟΧΙ, θα αποτελέσουν όντως δύο σαφείς αν και διαφορετικές επιλογές (τόσο για το ένα όσο και για το άλλο κόμμα εξουσίας), μεταξύ των οποίων θα κληθεί να επιλέξει ο ελληνικός λαός, συνειδητοποιώντας για πρώτη φορά, πως «υπάρχει σαφές σχέδιο για κάθε περίπτωση» και όχι ένα ασαφές δίλλημα περιτυλιγμένο στην αχλή της παραπληροφόρησης.
    Πολύ φοβούμαστε όμως πως η αχλή της παραπληροφόρησης είναι πάγια τακτική όλων ανεξαιρέτως των κομμάτων, οπότε «οι εκλογές θα ήσαν –όντως- μια κάποια λύσις», όπως ακριβώς και οι βάρβαροι.

  • ο κύριος αμ
    REPLY

    «Οι εκλογές θα ήσαν μια κάποια λύσις.»

    Αλήθεια , ναι , σωστά κλείνετε το άρθρο σας με αυτή την φράση . Άλλως τε , είναι σύμφωνος (και λυπάμαι που το αναφέρω) , με την «γραμμή» του εντύπου που γράφετε .
    Λυπάμαι …

  • ilias
    REPLY

    Νίκο , ποιοι θα κατέβουν στις εκλογές? Οι ως τώρα βουλευτές που δεν μπορούν να πάνε ούτε μέχρι το περίπτερο για τσιγάρα χωρίς προστασία? Πως θα σφίξουν χέρια στα καφενεία? Πως θα στήσουν εκλογικά μαγαζιά? Στην τελόραση? Μα έχει γίνει ακριβή εκ των πραγμάτων.. Καταλαβαίνεις τι λέω φανταζομαι… Για ποιες εκλογές μιλάς ? Ωραίο το φαντασιακό αλλά δεν κρατά για πάντα ….Κάτι ακαδημαικοί έχουν απομείνει να τρώνε κάτι cognitive μπουκιές, εδώ κι εκει…. :)

Leave a Reply

Your email address will not be published.