Η κρίσιμη ενηλικίωση των μπλογκ Athens burning

Η εις κόσμον κάθοδος του πατέρα Εφραίμ

mara_efraim

Η επικείμενη παραίτηση του αρχιμανδρίτη Εφραίμ, ηγουμένου της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου, μετά τη συνάντησή του με τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίο, πνευματικό επόπτη του Αγίου Ορους, είναι μια δραματική, καίτοι αναμενόμενη, πράξη· κορυφαίο επεισόδιο στο ντοστογιεφσκικό δράμα που ξετυλίγεται εδώ και καιρό.

Ο π. Εφραίμ είναι ο αδιαφιλονίκητος πρωταγωνιστής του δράματος. Είναι ο άνθρωπος που έδωσε όρκο ακτημοσύνης και ταπείνωσης, που έλαβε το αγγελικό σχήμα του μοναχού, και ως μοναχός προσευχήθηκε, τυραννίστηκε, υψώθηκε, ταπεινώθηκε, εξουσίασε, περηφανεύτηκε, ξεγελάστηκε, ξεγέλασε, συναλλάχτηκε, αμάρτησε, συντρίφτηκε.

Τώρα, αυτός ο μοναχός, ο ταμένος στην προσευχή, τη νηστεία, την αγρυπνία και την υπακοή, σύρεται από την ερημία του ενώπιον του πλήθους, δικάζεται νυχθημερόν από τα μήντια, λογοδοτεί στην κοσμική εξουσία, λιθοβολείται και σταυρώνεται. Γιατί; Δεν μπορούμε να τον δικάσουμε εμείς, ο σκληρότερος δικαστής είναι η συνείδησή του, τα μάτια των αδελφών του μοναχών στο Βατοπέδι και στο Ορος. Ομως τολμώ να πω: λιθοβολείται διότι ξέχασε ότι είναι μοναχός, ξέχασε τους βαρείς όρκους του, ξέχασε την ταπείνωση και την υπακοή, μέθυσε με την εξουσία που του έδιναν το χρήμα και οι διασυνδέσεις, ο συναγελασμός με τις πολιτικές και επιχειρηματικές ελίτ. Μέθυσε, παραφέρθηκε, έγινε άλλος· ο Συναξαριστής θα περιέγραφε: κατελήφθη από ακάθαρτο πνεύμα. Πράγματι, όπως οι δαίμονες πειράζουν τους αθλητές της αρετής στην έρημο, έτσι κι εδώ: ο μοναχός εξήλθε στην κοσμική έρημο, στην έρημο του χρήματος και της εξουσίας, στις πίστες του power game, κι εκεί η εξάρτυσή του απεδείχθη ανύπαρκτη.
efraimkkrss

Κατελήφθη ολοσχερώς από τον κόσμο. Ποιον κόσμο; Οχι τον κόσμο των τυραννισμένων, των απόκληρων, των αγωνιστών, των ονειροπόλων, των αγαπώντων και καρποφορούντων και κοπιώντων και ψαλλόντων ― αλλά από τον κόσμο των άπληστων και των αλαζόνων, τον κόσμο των πολιτικών ελαστικής συνείδησης, τον κόσμο των πλουσίων που εξαγοράζουν ανομήματα με δωρεές. Σε αυτό το πεδίο τους κανόνες δεν τους ορίζει ο μοναχός, αλλά ο δικολάβος, ο οικομοτεχνικός σύμβουλος, ο διαχειριστής της off shore, ο μιλημένος κρατικός λειτουργός, ο οπισθόβουλος πολιτικός, ο ευλαβούμενος μπίζνεσμαν. Σε αυτό το πεδίο ο μοναχός θα χάσει, όσο κι αν παριστάνει τον έξυπνο, όσο έξυπνος κι αν είναι: δεν χάνει χρήματα, αλλά χάνει την ψυχή του, την αυτοεκτίμηση, την πίστη των αδελφών του. Αυτό έχασε ο π. Εφραίμ.

Ο π. Εφραίμ βούλιαξε στη συγχρονία, στην τρέλα του Καιρού: στην με κάθε τίμημα ανάπτυξη, στον με κάθε τίμημα προσπορισμό υλικής ισχύος. Πιστεύω ότι το έκανε προς χάριν του μοναστηριού· αυτό όμως δεν το δικαιώνει, απεναντίας, τον δείχνει μωρό και επιλήσμονα της παραδόσεως την οποία έχει ταχθεί να προασπίζει. Η παράδοσή του είναι ο μακρύς χρόνος, όχι ο επιπολής εκσυγχρονισμός· παράδοσή του είναι η πνευματική ανασυγκρότηση, όχι η διαρκής ανοικοδόμηση· παράδοσή του είναι η άθληση του πνεύματος, όχι η απληστία.

Υπό μία έννοια, ο μοναχός Εφραίμ εξέφρασε την εκσυγχρονιστική μανία των Ελλήνων στις δεκαετίες 1990 και 2000, δηλαδή ακριβώς τα δεκαοκτώ χρόνια που ήταν ηγούμενος. Πϊστεψε πως ήταν εργολάβος και χρηματιστής, διαρκές ντάρλινγκ των δικηγόρων και των πολιτικών. Πίστεψε τυφλά στην υλικοτεχνική πρόοδο, στη σώρευση ισχύος και χρήματος, στα κονδύλια, στα πρότζεκτ και στα μάστερ πλαν, στην αχαλίνωτη ανάπτυξη: Προς τα πού; Μέχρι πού;

Και λησμόνησε τη θέση του, την αποστολή του, την παράδοση. Αλλά εγκαταλείποντας την παράδοση, την ήδη κλονισμένη, εγκαταλείπει κάθε δυνατότητα νομιμοποίησης, αυτοπροσδιορισμού, προσανατολισμού στον χρόνο ― μάλιστα προς τον έσχατο χρόνο. Οσο βυθίζεται στο χρόνο του χρήματος και των πολιτικών, τόσο βαθύτερα βυθίζεται στην απώλεια. Τι είναι ο μοναχός έξω από την παράδοσή του; Ενα τίποτε, ένας ψευδονεωτεριστής. Η παράδοση για να παραμείνει ζωντανή, απαιτεί γέφυρες, θεμέλια, όχι ψιμμύθια νεωτερισμών.

Ισως στη σκέψη του πατρός Εφραίμ, η παλαίφατος Μονή Βατοπεδίου, δεύτερη τη τάξει στην αθωνική πολιτεία, να ζει ακόμη στον Μεσαίωνα, όταν το παν υπήρχε υπό τη Θεία Πρόνοια, και τα μοναστήρια κατείχαν απέραντες περιουσίες και ευημερούσαν υπό τη σκέπη ηγεμόνων, βασιλέων και αυτοκρατόρων. Ο αναχρονισμός του έχει κάποιο αντίκρισμα στο σήμερα, στη μετανεωτερική φεουδαρχία του χρήματος και των εταιρειών. Αλλά ώς εκεί· δεν επικρατούν μόνο οι νεοφεουδάρχες, λειτουργούν επίσης, με κάποιους τρόπους, ο δημόσιος έλεγχος, ο κοινωνικός έλεγχος, η κριτική. Το είπαμε όμως ήδη: Ο π. Εφραίμ συνομιλώντας με τη φεουδαρχία, νόμισε ότι αυτός είναι ο κόσμος…

Τώρα, ειρωνικά και εξοργιστικά, τον δικάζουν αυτοί που τον υπέθαλπαν. Τον αποκηρύσσουν όσοι του φιλούσαν το χέρι. Οι πρώην αγιογδύτες και θεομπαίχτες τώρα υποδύονται τους ρεπουμπλικάνους και τους καρμπονάρους. Και τον καταδικάζουν δεσποτάδες και πατριαρχικές αρχές, που επί αιώνες πορεύτηκαν με συναλλαγές χρήματος, με αλισβερίσια εξουσίας, με εξαγορές αμαρτιών, με αγοραπωλησίες τίτλων και οφικίων. Οχι μόνο έτσι, αλλά και έτσι. Ας πούμε, είναι η εκδίκηση των επισκόπων-πριγκίπων κατά των αυτοδιοίκητων καλογέρων που διεκδίκησαν ισχύ και επιρροή.

Η πτώση του π. Εφραίμ από την ηγουμενία είναι η κάθαρσή του, δεν είναι η τιμωρία του. Εχει την ευκαιρία να είναι αυτό που διάλεξε: καλόγερος. Να ταπεινωθεί, να κλάψει και να προσευχηθεί σαν τον Δαβίδ: Ραντιείς με υσσώπω και καθαρισθήσομαι, πλυνείς με, και υπέρ χιόνα λευκανθήσομαι.

Το δράμα μπορεί να αποβεί πολλαπλώς ωφέλιμο για όλη την αγιορείτικη κοινότητα: να ξαναδούν τα όρια του εκσυγχρονισμού, να ξαναδούν το ρόλο τους στην αναγεννημένη παράδοση, να ξαναβρούν τον ησυχασμό. Προπάντων, να αναζητήσουν τον κόσμο: των καρποφορούντων και κοπιώντων και ψαλλόντων και του περιεστώτος λαού…

Καθημερινή 30.11.2008

no comments
  • What?
    REPLY

    τωρα σοβαρα πιστευετε οτι το εκανε για χαρη του μοναστηριου?Και τι ειδους ντοστογιεφσκικο δραμα παιζεται οι ανθρωποι αυτοι στερουνται καθε εσωτερικοτητας ,για αυτο, ουτε τραγικοι δεν μπορουν να ειναι.Απληστοι για εξουσια ειναι και η εκκλησια ειναι ο χωρος που την διεκδικουν.Ο καθενας οτι προλαβει.Φυσικα αυτοι που τον δικαζουν ειναι χειροτεροι σ’αυτο συμφωνω.

  • ilias
    REPLY

    Τι είναι ο μοναχός έξω από την παράδοση του;
    Εγώ θα την θέσω αλλιώς την ερώτηση. Γιατί η ΄΄παράδοση΄΄ βρίσκεται οπουδήποτε αλλού , σε όλες τις πτυχές του δημόσιου και ιδιωτικού βίου, ψευτομασκαρεμένη αλλά πανταχού παρούσα εκτός από τα μοναστήρια;
    Γιατί Νίκο γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά πως ψιμμύθιο νεωτερισμού είναι η ΄΄συνταγματική μας δημοκρατία΄΄ με τους
    θεσμούς και τα θέσφατά της, που βασίζονται στα ΄θαύματα ΄΄ ,στις δικολαβίες, στις συγκαλύψεις και όχι στο νόμο ή έστω στη κοινή λογική (τουλάχιστον).
    Στο φυσικό του χώρο σεργιανούσε ο κ.Εφραίμ. Στον ίδιο χώρο που σεργιάνιζε ο κ. Χριστόδουλος λίγο καιρό πριν.
    Και που σεργιανάνε άλλοι τώρα. Που κάνουν εξωτερική πολιτική, αποφασίζουν για την παιδεία, την δικαιοσύνη κτλ.
    Πόσες ΄΄ άγιες οικογένειες΄΄ έχουμε; Να θέμα για μια αδιανότη στατιστική μελέτη που φυσικά δεν γίνεται (αλλά κάνουμε για τους μπλόγκερς)
    Τελικά όταν η γενική τάση δείχνει digital feudalism π.χ Bunker Europa μας φαίνεται περίεργο το Βατοπαίδι
    νάχει σύνδεση 25 mbps; Όπως λες ΕΚΕΙ λειτουργούν ο δημόσιος έλεγχος, ο κοινωνικός έλεγχος και η κριτική.
    Στην Εσπερία όχι εδώ. Συνομιλώντας με την φεουδαρχία ο Εφραίμ συνομιλούσε με την παράδοση που ποτέ δεν άφησε χώρο στον διαφωτισμό που προτίμησε την στείρα μοίρα και γι αυτό ακριβώς έμεινε ανάπηρη. Απλά ένα Greek ενδο φεουδαρχικό accident είναι ο κ.Εφραίμ και τίποτε άλλο. Μια λίγο πρησμένη σταγόνα βροχής σε μια αδιάφορη κοινότοπη καθημερινή πλημμύρα.

  • no frost
    REPLY

    Δείξε μου τους φίλους σου να σου πω ποιός είσαι… Ο Μυλωνάς είναι πρόεδρος των Κυπρίων βιομηχάνων, ο Λούλης βιομήχανος κι αυτός. Την δήθεν ζώνη της Παναγίας την περιέφερε απο κότερο σε κότερο για να παίρνει επιταγές απο το 90 και μετά που πήγε στο Βατοπέδι..Μετά τόριξε στα οικόπεδα και ρήμαξε δημόσιες εκτάσεις και κοινωφελείς χώρους.Πότε ακριβώς υπήρξε ταπεινός;

    http://www.enet.gr/online/online_text/c=110,dt=16.10.2008,id=68881616

    Ο Εφραίμ κι ο «χαρωπός» του κολλητός Αρσένιος δεν είχαν ποτέ ταπεινότητα για να την χάσουν. Δεν απώλεσαν κάποια ηθική αξία γιατί δεν την διέθεταν ποτέ απο οτι φαίνεται. Έπαιζαν μπάτζι κι έπεφταν με αλεξίπτωτα ανέμελοι (με μια «πανέμορφη διάθεση» όπως λέει η αρσακειάδα Αρσένιος..σε συν/ξή του..τι λές χρυσή μου) την στιγμή που άφηναν άκληρους φτωχούς αγρότες, ξέπλεναν μαύρο χρήμα στο χρηματιστήριο και τις οφσόρ και ξεπουλώντας δημόσια περιουσία ανταλάσσοντάς την με μια λίμνη που ανήκε σε natura κι αποχαρακτηρίζοντας δάση. Είναι εγκληματίες κατα συρροήν, καραμπινάτοι φοροφυγάδες, ληστοσυμμορίτες του δημόσιου χρήματος και κυρίως υποκριτές.
    Και τώρα ακολουθεί ξέπλυμα μαύρου χρήματος και φοροδιαφυγή απο άλλη μονή την Εμμαούς με άλλα 260 ακίνητα. Κανονικά θέπρεπε να μπουκάρουμε στο Άγιον Όρος -που μόνο Άγιο δεν είναι-και να διεκδικήσουμε να κατασχεθεί κάθε παράνομη περιουσία.
    Δεν είναι δυνατόν να μας εμπαίζουν έτσι και να κινδυνεύει να ξεπουληθεί η μισή Ελλάδα απο τους τάχα μοναχούς που δεν έχουν ιερό και όσιο. Παλιά θυμάμαι ξεπούλησαν την Πάτμο στους Γερμανούς λέγαμε εντάξει τώρα βλέπουμε όργια πλέον.Κάτι πρέπει να γίνει πλέον έχουν αποθρασυνθεί εντελώς.

  • astei-gb
    REPLY

    Δηλαδή άν ο πάστορας Harvard,
    έβλεπε το τωρινό πλουτισμό του ομωνύμου πανεπιστημίου,
    λές να το διαολόστελνε;

  • astei-gb
    REPLY

    Διότι το ζήτημα «Ανθεμιάς» είναι ελλάσων εμπρός εις το μείζον, που είναι πως εδώ οι Μονές κατελήφθησαν απο την άγονη παράδοση, που δυστυχώς επικαλείσαι, παρέμειναν μουσειακά ιδρύματα και δεν έγιναν ερευνητικά εκπαιδευτικά ιδρύματα όπως στη Νέα Αγγλία.

  • no frost
    REPLY

    15 |9 |2008 14:20
    Επικοινωνιολόγο απέκτησε ο Εφραίμ

    Του ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΡΤΑΚΗ

    «Την επικοινωνιακή υποστήριξη της Μονής Βατοπεδίου ανέλαβε σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του axiaplus.gr ο έμπειρος επικοινωνιολόγος και μεγαλομέτοχος της εταιρείας Civitas Γιώργος Φλέσσας, ο οποίος λέγεται ότι έχει μετακομίσει τα τελευταία εικοσιτετράωρα στην Αθωνική πολιτεία.

    Την απόφαση για την «πρόσληψη» επικοινωνιολόγου πήρε ο ίδιος ο Ηγούμενος Εφραίμ, που έκρινε σκόπιμο να υπάρξει βοήθεια προς την συγκεκριμένη κατεύθυνση. Το γεγονός ότι επελέγη η Civitas έχει προκαλέσει ποικίλα σχόλια. Για παράδειγμα είναι πολλοί εκείνοι που θυμίζουν ότι η συγκεκριμένη εταιρεία συνεργάζεται ανελλιπώς σε όλες τις εκλογές με την Ν.Δ»

    Mε λίγα λόγια ο Ρουσόπουλος που είχε το νταλαβέρι φρόντισε εγκαίρως (απο το περασμένο δεκαπενταύγουστο όπου και η είδηση) τον Εφραίμ απο την τεράστια -προφανώς- αγωνία του να κρατάει το παιχνίδι με δικό του άνθρωπο μην και ξεφύγουν τα πράγματα κι ανοίξει το στόμα του ο παμπόνηρος γέρος που τους κρατάει όλους. Αλλά ο γέρος -όπως λένε- είχε παντού κάμερες και φρόντιζε να μοιράζει παντού μίζες και δωράκια και σε άλλες μονές ωστε να μείνουν τα στόματα κλειστά..

    Και πολύ φοβάμαι πως θα παραμείνουν.. όπως έγινε και με τα ομόλογα, τις παρακολουθήσεις τηλεφώνων -ακόμα και του πρωθυπουργού…τι άντρας Θεέ μου- το χρηματιστήριο όπου αυτοκτόνησαν άνθρωποι, καταστράφηκαν οικογένειες κλπ.
    Μόνο που ξέρουμε πολύ καλά γιατί δεν πήγε η υπόθεση στο δικαστήριο όπως έταζε ο Καραμανλής.Η ίδια ομερτά και σήμερα -μην θιγεί το βρώμικο χρήμα του δικομματισμού πάνω απ’ όλα-. Και πάνω απο την λιμασμένη για χρήμα πολιτική-υποτίθεται αρένα- το ζαβλακωμένο, ηλίθιο και διεφθαρμένο πλήθος που ξιπάζεται με μικροτζόγους στο χρηματιστήριο, που ορέγεται και διασκεδάζει με τηλεπορνίδια, έρμαιο σε κάθε συμβιβασμό, γλείψιμο, ρουσφέτι και αρπαχτή.Ότι φάνε, οτι πιούνε κι ότι αρπάξει ο κώλος τους.(ωραίος τίτλος..)

  • Maon
    REPLY

    Αγρότες φτωχοί και άκληροι…. έτοιμοι για όλα….

    Όλο ανέκδοτα διαβάζουμε στο μπλογκ αυτό! Τι θα γίνει?

  • Belbo
    REPLY

    Καλησπέρα, εξαιρετικό κείμενο,

    Δύο σημεία από εμένα:
    1. Γιατί περιμένουμε ότι τη στιγμή που ολόκληρη η Ελλαδική κοινωνία περνάει μια κρίση αξιών η Εκκλησία θα αποτελέσει εξαίρεση; Σαρξ εκ της σαρκός μας είναι κύριοι.
    2. Η αγιορείτικη κοινότητα δεν χρειάζεται κανενός είδους ανανέωση. Παραμένει προσκολημένη στην παράδοση όπως ήταν και πριν 1,000 χρόνια. Η μονή Βατοπαιδείου επιχείρησε κάποιους εξυγχρονισμούς αλλά οι υπόλοιπες 20 και βάλε μονές συνεχίζουν να λειτουργούν με τους κανόνες που ιδρύθηκαν, με τα ίδια ακριβώς τελετουργικά, κοινόβια, τρόπο ζωής κτλ. Το Άγιο Όρος έχει καταφέρει να προσπεράσει κάποιες χιλιάδες επιδρομείς και πολύ σοβαρότερες κρίσεις, οπότε νομίζω ότι δεν πρέπει να φοβάται κανένας: και σε άλλα 200 χρόνια πάλι εκεί θα είναι και κανένας μα κανένας δε θα θυμάται τότε τον Εφραιμ…

  • astei-gb
    REPLY

    Αυτό φοβάται κανείς τη στασιμότητα τη φαινομενική,
    διότι τα πάντα ρεί υπογείως είτε υπεργείως.
    Το Βατικανό έχει τράπεζες και υπηρετεί τη πιό σκληρή παράδοση,
    πως εξηγείται;
    Στην Αμερική, κάθε μοναστική προσπάθεια κατέληξε στα σημερινά παγκοσμίως πρωτοπόρα εκπαιδευτικά ερευνητικά ιδρύματα
    Πως εξηγούνται όλα αυτά;

  • βασιλική Νευροκοπλή
    REPLY

    Είναι καιρός που θέλω να σας γράψω, αλλά δεν είχα τον χρόνο.
    Αφού σας ευχηθώ χρόνια πολλά και μια χρονιά με ό,τι καλό επιθυμείτε,
    θα ήθελα να σας εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου για κείμενά σας όπως το παρόν,
    που με εκφράζει απόλυτα. Πέρα από την γλώσσα -που εξάλλου αρκετοί γνωρίζουν να χειρίζονται αναλόγως-, το κείμενό σας διαπνέεται από την αναγκαία στους καιρούς μας ψυχραιμία, ευγένεια, τον βαθύ στοχασμό και την ανάλογη γνώση.
    Κατά τη γνώμη μου είναι ό,τι πιο ολοκληρωμένο διάβασα και με το ύφος που με εκφράζει και σπανίζει.
    Σας εύχομαι ολόψυχα καλή συνέχεια.

Leave a Reply

Your email address will not be published.